a7:151Ta 17:23; 2Ta 4:36
b7:16Luk 1:68
c7:19-20Lex 40:7; Mal 3:1; Pal 1:8
d7:22Ais 35:5-6, 61:1; Luk 4:18
e7:26Luk 1:76
f7:27Mal 3:1
g7:29Luk 3:12
h7:30Mat 21:32
i7:34Luk 15:2
j7:37Mat 26:7; Mak 14:3; Ioa 12:3
k7:50Luk 8:48, 18:42

Luke 7

Itema Tila Noxi'a ta Mitema sou 'Oto'oto Mumulaxu Tanu Noxou Iesu

(Mat 8:5-13; Ioa 4:43-54)

Iesu muvikalane'i ta molomolo noxou e mipita sou milomusou ne mukalu, la Anu mu'unalai no tuala ne Kapenaumu. La itema sou xaixai noxou tila noxi'a ta mitema itemaxu ta'uve sou 'oto'oto, mupipiena mo anu sou usoli. Ia tilasou ne, mumasaxau misevile. Ia no voxo ane ne, la mulomusou lexe Iesu muxali ne Kapenaumu. La sou anu mupalusi'a ta tatila noxi'a ta Iutaia milai milinga noxou Iesu lexe une'e mo upamaulinu itema sou xaixai noxou. Ane'i mixali noxou Iesu, la miuoloteteu mo mivikalanu aloxo 'o, “Itema e mupalusixe tene'e ne, anu itema laixe manina. La sou laixe sou nini nasu'ulinu. Xo anu mulavusou umasaxaixe nexi ta Iutaia mo anu molu mutulusou taasou lalotu noxixe.” La sou anu ilo'a milai.

Milai xe mixali 'ala'alai no tani noxou tila noxi'a ta mitema itemaxu ta'uve sou 'oto'oto ne, la anu mupalusi'a ta menexu se'i milai noxou Iesu sou mivikalanu aloxo 'o, “Tila, napuuneni sou nalai no tani noxou menexixe mamu. Xo anu muvikala lexe anu itema laixe sou u'avaline nalai no tani noxou uasi.
La sou anu molu une'e uxali noxine uasi. Ia mumasaxa lexe nini navikalasi, la sou itema sou xaixai noxou ne umauli laixe. Anu muvikala aloxo ne, xo anu kalumo muxolu no laaxu tila noxou, mo anu kalumo musaxila'a ta mitema sou 'oto'oto noxou, la ane'i mixolu no laaxu la. Uvikalanu vile noxi'a lexe ulai, la anu ulai. Xe uvikalanu vile noxi'a lexe une'e, la anu une'esi. Mo uvikala itema sou xaixai noxou vile lexe u'oxonu mii 'o, la anu u'oxonusi.”

Iesu mulomusou vaikala noxi'a aloxo ne, la mukuluke ka muxiu mulai noxi'a ta mitema e mimulimulinu, io muvikalane'i aloxo 'o, “Avikalangengi, eni axalisou itema vile sou muxamuxaxu tanu noxilo loxo 'o no taiingengi ngingi ta Isilaeli uasi.” 10 Ta mitema e tila noxi'a ta mitema sou 'oto'oto mupalusi'a ne, milivu milai no taasou, la mimaisou itema sou xaixai noxou ne mumauli laixe mukalu.

Iesu Mutulusou Sema Vile Vaalu 'Ilie

11 Ili'i sevile la, la Iesu ilo'a ta molomolou mo ta mitema tavu'alo mikei mivaxa no tuala vile ilemolu lexe Naini. 12 Anu ilo'a mixali 'alai no iou xalengaxu tuala ne Naini ne, la mixalisi'a ta mitema mitavulenu itema e musoli ne miuatunu. Itema e musoli ne, anu sema vaalu vile 'ilie vilesisi anesi, mo ta mitema tavu'alo no tuala ne mivaitaone sou miuatunu 'ilie ne. 13 Xe Tila mumaisie vaalu ne, la tanuxe manina la sou muvikalane lexe, “Natama uasi.”

14 Muvikalane mukalu, la mulai 'alai no luvo sou mu'italonu avolu no anu. La ta mitema e mitavulenu luvo ne, mitulu. Ia Iesu muvikalanu itema e musoli ne aloxo 'o, “Nini maulu ne, eni avikalaneni lexe natulu.” 15  a La itema e musoli ne, muavuti mutalupexa mo musoko sou muvivikala avile. La Iesu mu'italonu mulivu noxie nenu.

16  b Xe ta mitema tavu'alo mimaisou aloxo ne, la mimama'u misevile mo mi'itinu Lataua ualasou. La se'i noxi'a mivikala aloxo 'o, “Itema sou palomatana vile tila a muxali noxinge 'o.” Xe se'i mivikala aloxo 'o, “Lataua anu a mune'e 'o sou usu'uline'i ta mitema noxou.” 17 La sou ta mitema milutunoxu a'alo sou mimii e Iesu mu'oxonu ne, mulai no xalexalee tuatuala mukalusi no xalee lia tila ne Iutaia mo tuatuala se'i 'ala'alai ne Iutaia.

Tali'i Noxou Ioanesi Xe Vaikala Lamana Noxou Iesu sou Ioanesi

(Mat 11:1-19)

18 Ioxe, ta molomolo noxou Ioanesi milomusou a'alo sou mimii ane Iesu mu'oxonu ne, la milai mia'aloxu mukalusi noxou Ioanesi. 19  c La sou Ioanesi mu'avali'a ta molomolou tamei sou mupalusi'a milai noxou Tila sou lexe itali'isou aloxo 'o, “Nini itema e Lataua muvikala lamana tei sine lexe usovaneni nane'e ano 'o? Uasi? Nexi taxomaiou itema vile anu a uao?”

20 Tamei ne, mixali noxou Iesu mukalu, la mivikalanu aloxo 'o, “Tila noxixe Ioanesi mupalusixe sou tatali'isine lexe, ‘Nini mitema e Lataua muvikala lamana tei lexe usovaneni nane'e ano 'o? Uasi? Nexi taxomaiou itema vile anu a uao?’”

21 No voxo ngiou ane ne, la Iesu mupamauline'i ta mitema tavu'alo ane pipiena iouiou mu'oxone'i mo ane'i ane ta ulee ta masumasua mixolu noxi'a xe mupamauline'i ta mitema tavu'alo ane'i ane ie'i seleveenu kalumo. 22  d La sou Iesu mukolinu tali'i noxou Ioanesi, la muvikalane'i ilou aloxo 'o, “Ngingi nongou ngalivu mo ngavikalanu Ioanesi sou mii ma'ia ane ngingi nongou ngemaisou mo ngelomusou 'o. Mimii e ngemaisou mo ngelomusou ne aloxo 'o. Ane'i ane ie'i seleveenu ne, ane'i mimalei laixe mo ane'i ane tava'a musoisoli ne, ane'i a mimuamua'i mo ane'i ane vulukali mu'ou vasime'a ne, ane'i a vasime'a laixe mo ane'i ane sangali'a mutomutomu ne, ane'i a milomu laixe mo ane'i ane misoisoli ne, ane'i a mimauli. Xe ane'i ane lavulutii'a uasi ne, ane'i milomusou a'alo laixe noxou Lataua. 23 Aloxo ne, la sou Lataua ualusou 'ena'ei ane xavutalau mutulu vilesisi noxilo, ia ukalipala mo ulapau uasi.”

24 Ioxe, ta mitema tamei e Ioanesi mupalusi'a mine'e ne, milivu mukalu, la sou Iesu muavuti sou muvikalane'i ta mitema lamana sou Ioanesi aloxo 'o, “No voxo ane ngingi ngelai no xalee lia vitanisi ne sou lexe ngamaisou mii ma'ia? Ngelai ne sou lexe ngamaisou visoviso voloxu no mine atume uiliilisou? 25 Lexe uasi, la ngelai sou lexe ngamaisou mii ma'ia ne? Ngelai ne sou lexe ngamaisou itema vile mutokolomo lailaixe? Uasi. Ta mitema ane lavulutii'a tapiena xe itokolomo lailaixe mo i'ani'ani lailaixe ne, ixolu no taasi'a ta tatananu tualasi. 26  e Lexe uasi, la ngingi ngelai sou lexe ngamaisou mii ma'ia ne? Ngelai sou lexe ngamaisou itema sou palomatana vile ne? Ani, eni avikalangengi lexe ngingi ngelai sou lexe ngemasiou itema vile ne anu tila noxi'a ta mitema sou palomatana ane tei. 27  f Itema ane nesi, ane'i mikaukavusou muxolu no nano no Lavuku Tavuna teinu lexe,

‘Lataua upalusou itema vile sou a'alo noxou,
sou uulaxuneni Tila mo upaipounu vote'isine tei.’
28 Eni avikalangengi aloxo 'o. Ioanesi ne, anu tatila manina noxi'a ta mitema mukalusi no lia 'o. Ia itema ane uxali kitu'a manina no nano no anu saxisaxila'u noxou Lataua, la anu utila noxou Ioanesi.”

29  g Ta mitema tavu'alo mukalusi mo ta mitema sou itaxusou lamoli kalumo, milomusou vaikala noxou Iesu aloxo ne, la milavu lexe 'ili'ilixo noxou Lataua ne mulapu manina. Xo ane'i milai noxou Ioanesi sou anu mu'ulosi'a tei. 30  h Ia ta Palisaio ilo'a ta mitema sou lapuloto ne imasaxa sou imulinu masaxa noxou Lataua si'a ne uasi. Xo ane'i ilai noxou Ioanesi sou anu u'ulosi'a tei uasi.

31 Mukalu, la sou Iesu muvikalane'i la aloxo 'o, “Lexe eni amasaxa sou avikala tovola'isi'a ta mitema vaimomo 'o, la atovola'ine'i a loxovaa? Ane'i a loxo ma'i? 32 Ane'i a loxo ta molomolo e ixoxolu la'oluxa'a vilesisi no loxomala, io i'ava noxi'a ngato'o aloxo 'o,

‘Nexi tetau vei lexe sou ngingi ngalei,
ia ngingi ngamasaxa sou ngalei uasi.
Mo nexi tematengalei kalumo,
ia ngingi ngamasaxa sou ngatama uasi.’
33 La sou ngingi ne aloxo ta molomolo ne, xo Ioanesi sou u'ulosi'a ta mitema muxali xe u'ani veleti uasi mo uiexu uaini lexaxu uasi, la ngingi ngevikala lexe, ‘Ulee masua a uxolu noxou ne.’ 34  i Io, Itema 'Olu muxali xe mu'ani'ani mo muie, la ngingi ngevikalasou lexe, ‘Ngamaisou. Anu itema sou vunekaina mo uie u'oki manina. Mo Anu uvaitami noxi'a ta mitema sou itaxusou lamoli ilo'a ta mitema sou 'ili'ilixo masumasua.’ 35 Ngingi ngevikalasilo aloxo ne, ia ane'i ane milavusou Lataua la milavusou lexe lavulavu noxou Lataua ne, anu maninasou.”

Sema Vile Minixi'u Ueli E Tuma'u Lailaixe sou Iesu Tava'u

36 Iesu muvikalane'i mukalu, la Palisaio vile mu'avalou Iesu sou lexe ulai u'ani no tani noxou. La sou Iesu mulai muxolu no tani noxou sou lexe u'ani. 37  j La sema sou 'ili'ilixo masumasua vile e ixoxolu no tuala ane ne, milavusou lexe Iesu anu a u'ani'ani no taasou Palisaio ane ne. La sou ane mino'u ueli e tuma'u lailaixe vexasou vile mine'enu no tani. 38 Mixali no tani, la milai mitulu no tumalou Iesu 'alai no tava'u, ia itatama. Xe iei lexaxu munixi mulu'e sou miuinu Iesu tava'u mukalu, la milutunu no anu kisie laxusou. Mukalu, la ane mitimu tava'u sou mi'osasou xe minixi'u ueli e tuma'u lailaixe no anu.

39 Xe Palisaio ualasou lexe Saimoni e mu'avalou Iesu mune'e ne, mumaisie sema ne no mine mi'oxonu Iesu aloxo ne, la tanu muvikala aloxo 'o, “Lexe mitema ano 'o ne Anu itema sou palomatana manina, la Anu ulavusie lexe 'ena'ei ane ikakasou 'o mo ulavusou 'ili'ilixoie kalumo. Xo ane sema sou 'ili'ilixo masumasua.”

40 Saimoni muxavutala aloxo ne, la Iesu mulavusou. La sou muvikalanu aloxo 'o, “Saimoni, Nalomu. Eni vaikala vile sou avikalanenixu aloxo 'o.”

La sou Saimoni muvikalanu lexe, “Itema sou ulosixe lavulavu, nalemolu vaikalameni ne.”

41 La Iesu muvikalanu aloxo 'o, “Ta mitema tamei mino'u itema vile lamoliu, io lexe ili'i la ikolinu. Vile noxi'a muno'u Denalia itemaxu mavulovexa tamei mo itemaxu ta'uve (500) xe vile muno'u Denalia mavulovexa ta'uve (50). 42 Ia ane'i ilou imomomo sou ikolinu uasi. Loxo ne, la sou moosou lamoli ne muvikalane'i ilou lexe mamu sou ikolinu. Ioxe, nini naxavutala lexe 'ena'ei noxi'a ilou ane umasaxau mitema ne musuku?”

43 La Saimoni mukolinu aloxo 'o, “Eni exavutala lexe mitema ane muno'u lamoli tatila, io moosou muvikalanu lexe mamu sou ukolinu.”

Iesu mulomusou aloxo ne, la muvikalanu lexe, “Xavutalameni ne, mulapu manina.”

44 Mukalu, la Iesu muxiu sou iou mulai noxie sema ne, io muvikalanu Saimoni aloxo 'o, “Nini nemaisie sema 'o? Eni e'una no taasine 'o, la nini natau lexa sou nauinu tava'ilo uasi. Ia sema ano 'o ne, ane miuinu tava'ilo no 'a iei lexaxu mo miasou no anu kisie laxusou. 45 Mo nini natimu xaleeleli sou na'osasilo uasi. Ia sema ano 'o ne, ane mitimunu tava'ilo ne no mine eni e'una mo. 46 Mo nini nanixi'u ueli e tuma'u lailaixe no kisilo uasi. Ia sema 'o nesi, ane minixiu no tava'ilo. 47 Aloxo ne, la sou eni avikalaneni lexe ane sema 'o mimaxa'u masaxasilo tila musuku, xo Lataua muxiu tumalouou 'il'ilixo masumasua noxie. Ia mitema e mu'oxonu 'ili'ilixo masumasua tavu'alo, ia Lataua muxiu tumalouu 'ili'ilixo masumasua noxou ta'eisi, la anu umaxa'u masaxasou Lataua ne sevile kitu'asi.”

48 Iesu muvikalanu aloxo ne mukalu, la muvikalane sema ne aloxo, “Eni exiunu tumalilou 'ili'ilxo masumasua noxine mukalu ne.”

49 Ta mitema e mixolu mipita sou 'ani'ani ne, milomusou muvikala aloxo ne, la ane'i miavuti sou mivikalane'i ngatongato'o aloxo 'o, “Itema ano 'o ne, anu itema ma'i, la sou uxiunu tumalouu 'ili'ilixo masumasua 'o?”

50  k La Iesu muvikalane sema ne aloxo 'o, “Nini nemulaxu taneni noxilo, la sou Lataua mupamaulineni. Nini nalai, no 'a opo se'isisi.”

Copyright information for `ATA