Matthew 5

Yesu Nër Ġaġek Ggëp Ḳedu

Yesu lë alam nġahiseḳë denesupin sir, lom raḳ ya ḳedu ti meto nedo, geyi hur maluh deya vu yi, lom tateḳin ġaġek vu sir nebë sënë:

Yesu Nër Mehönon Nebë Sënë Sën Kwaj Vesa

(Lk 6:20-23)

“Alam sën deraḳ ni bë su nijvesa rë lo, kwaj vesa,
in detu Anutu-yi-alam berëḳ demedo nivesa doḳ yi nyëġ.
Alam sën ayoj maggin in nġaa nipaya sën nedo dob lo, kwaj vesa,
in Anutu rëḳ gevonġ mayoj nivesa.
Alam sën denedahun arëj lo, kwaj vesa,
in rëḳ dob ala sir.
Alam sën ahëj ving rot bë degevonġ nġaa niröp mu nebë sën alam dediiḳahëj in nos lo, kwaj vesa,
in Anutu rëḳ gevonġ banon jaḳ benajom sir ahon.
Alam sën kwaj paya in alam vahi bedeneloḳ vu sir lo, kwaj vesa,
in Anutu rëḳ gevonġ doḳ nah vu sir nabë.
Alam sën ayoj neggëp niröp rot lo, kwaj vesa,
in rëḳ degelë Anutu.
Alam sën denevonġ in bë dedahun beġö na lo, kwaj vesa,
in Anutu rëḳ nanër nabë nalu sir.
10 Alam sën deneḳo maggin in denesepa loḳ nġaa niröp los yohvu lo, kwaj vesa,
in detu Anutu-yi-alam berëḳ demedo nivesa doḳ yi nyëġ.
11 Alam rëḳ depelë ham gedegevonġ rii jaḳ ham gedenanër ġaġek nipaya kuungsën aggagga jaḳ ham in denelë bë sa alam ham, rëḳ mu mëm ham kwamin vesa. 12 Ham ayomin nivesa bekwamin vesa anon, in ham nyëvewen rëḳ gëp yaġek, in denevonġ nebë saga vu alam-denenër-ġaġek-ranġahsën wirek.”

Yesu Nër Ġaġek Peggirinsën Raḳ Mamireng Los Ranġah

(Mk 9:50; Lk 14:34-35)

13 “Ham nebë dob sënë yi mamireng. Rëḳ mamireng bë nimöḳ jaḳ, og rëḳ hil ġevonġ benengën jaḳ nah nabë va? Mamireng nebë saga hen huk ma, om hil ġetë na balam debaḳë duḳ dob. 14 Geham nebë dob sënë yi ranġah. Nyëġ ti bë medo jaḳ ḳedu, og su yoh vu bë bun yi rë. 15 Gemehöti su netaggi loḳ ram menetunġ ggevek ya dëg ayo rë. Ma rot. Gaḳ mu netunġ raḳ nedo reek vavunë in bë natum jaḳ alam pin sën denedo begganġ ayo lo. 16 Om ham najëh jaḳ alam pin malaj nabë saga, lob rëḳ degelë nġaa nivesa sën ham nevonġ lo, lob rëḳ degeḳo ham Amamin sën nedo yaġek lo arë jaḳ.”

Yesu Nër Ġaġek Raḳ Horek

17 “Ham su kwamin bo nabë seyam in dahun Moses yi horek los alam-denenër-ġaġek-ranġahsën hir ġaġek na. Gaḳ ma. Sa su yam in bë dahun na rë, gaḳ seyam in bë tateḳin degwa beġevonġ banon jaḳ. 18 Sa nanër vu ham yönon nabë Anutu su rëḳ dëëin ġaġek metes teka, ma nyë dus ti sën neggëp loḳ horek-ë, begeto megëp rë. Gaḳ yö rëḳ gëp nabë sënë rot, bena berup doḳ buk sën yaġek los dob nama na, gAnutu yi ġaġek pin anon jaḳ rë. 19 Om bë mehöti keyëh ġaġek dus ti doḳ horek sënë betahu alam bedegevonġ noh vu sën nër lo, og Anutu rëḳ nanër yi gëp Nyëġ-yaġek-yi nabë mehö tamusën veröḳ-yi. Gaḳ alam sën denesepa loḳ horek sënë bedenetateḳin vu alam medenero lo, og rëḳ Anutu nanër sir vu Nyëġ-yaġek-yi nabë sir böp. 20 Om sa nanër vu ham nabë: Bë ham su sepa doḳ Anutu yi horek bekwesuu alam-horek-yi los alam Parisai* rë, og ham su yoh vu bë rëḳ doḳ na Nyëġ-yaġek-yi rë.”

Yesu Nër Ġaġek Raḳ Nġaa Ahë-sengën-yi

(Lk 12:57-59)

21 “Ham nġo ġaġek sën neggëp vu alam hib wirek lo ggovek nebë, ‘Su ġengis mehönon denadiiḳ’. Mehöti bë ngis mehö ngwë menadiiḳ, og rëḳ geḳo nyëvewen doḳ nah. 22 Gaḳ sa, og sa nanër vu ham nabë: Mehöti bë ahë sengën vu ari, og rëḳ geḳo nyëvewen doḳ nah. Log bë mehöti nanër ġaġek nipaya jaḳ ari, og rëḳ bare kaunsor mala in debo nyëvewen vu yi doḳ nah. Log mehöti bë nanër ngwë nabë, ‘Kwam ma!’ og rëḳ duḳ na nengwah vu Nyëġ-nipaya megeḳo nyëvewen doḳ nah.

23 Nebë saga lob bë gweḳo honġ seriveng in gwetunġ jaḳ na jepö gëp dub vabuung, loḳ kwam bo nabë melu arim ham ġaġek ti neggëp, 24 og gwevuu honġ seriveng bemedo jepö degwa, geġena vu arim bemelu semu ġaġek govek rë, loḳ mëm ġenom gwetunġ honġ seriveng vu Anutu. 25 Mehöti bë gevonġ ġaġek vu honġ, lob melu nahën neyök aggata, meneya vu jaas sën nenġo ġaġek lo, og ġepevis bemelu semu ġaġek doḳ ti. In rëḳ getunġ honġ doḳ na jaas nema, lob jaas getunġ honġ doḳ na ahëvavu nemaj, lob ahëvavu degetunġ honġ doḳ na ḳarabus. 26 Sa nanër vu honġ yönon nabë su rëḳ gwetah honġ vër in ḳarabus pevis rë, gaḳ rëḳ ġemedo rot bena berup doḳ buk sën honġ nyëvewen govek na los dahis lo.”

Yesu Nër Bë Su Gwevonġ Baggëb

27 “Ham nġo ġaġek sënë neggëp wirek nebë, ‘Su gwevonġ baggëb’. 28 Gaḳ sa, og sa nanër vu ham nabë: Bë maluh ti gelë avëh ti bayo gurekin yi, og saga nebë nevonġ baggëb vu avëh saga loḳ ayo ggovek ya.

29 Om nabë malam ġahis vesa gevonġ benġaa nipaya kepë honġ, og maam ġeselupek vër megwetë na. Nabë navim len timu mala nama, og mëm nivesa, in su degetë navim pin doḳ na Nyëġ-nengwah-yi. 30 Log nabë nemam vesa vonġ benġaa nipaya kepë honġ, og maam kwetöv megwetë na. Nabë navim len timu mala nama, og mëm nivesa, in su degetë navim pin doḳ na Nyëġ-nengwah-yi.”

Yesu Nër Bë Maluh Los Venëj Su Debepul Sir

(Mt 19:9; Mk 10:11-12; Lk 16:18)

31 “Alam hib wirek hir ġaġek ngwë neggëp nebë, ‘Nabë mehöti nidëlin venë, og bo ḳapiya-vepulsën-yi vu yi’. 32 Gaḳ sa, og sa nanër vu ham nabë: Avëh ti su nevonġ baggëb rë rëḳ regga nidëlin yi, og mehö saga vonġ bevenë vonġ baggëb, om degwa neggëp vu yi. Gemehöti bë geḳo avëh sën regga nilëlin yi lo, og mehö saga vonġ baggëb vu avëh sënë.”

Yesu Nër Bë Su Ġenanër Yönon Vavunë

33 “Log ham nġo ġaġek ngwë neggëp vu alam hib wirek nebë, ‘Nabë ham nanër ġaġek los nanër yönon vavunë geving, og ham su gwekuung jaḳ, gaḳ ham gwevonġ noh vu gëp Anutu mala’. 34 Gaḳ sa, og sa nanër vu ham nabë: Ham su nanër yönon vavunë. Ma rot. Geham su tato yaġek in alam dejaḳ ham ġaġek ni nabë yönon! Gaḳ yö nama rot, in ġaġek saga luho yönon vavunë neggëp ti. In yaġek saga og yiḳ vonġ bë Anutu yi sëa sën nedo raḳ lo. 35 Geham su tato dob in alam dejaḳ ham ġaġek ni nabë yönon, gaḳ yö nama rot, in ġaġek saga luho yönon vavunë neggëp ti. Gedob og yiḳ vonġ bë Anutu yi sëa mahen sën nebë vaha raḳ lo. Geham su tato nyëġ böp Yerusalem in alam dejaḳ ham ġaġek ni nabë yönon! Gaḳ yö nama rot, in ġaġek saga luho yönon vavunë neggëp ti. GeYerusalem saga og yiḳ Mehöböp-los-bengö yi nyëġ. 36 Gesu ġetato yum in alam dejaḳ honġ ġaġek ni nabë yönon, gaḳ yö nama rot, in ġaġek saga luho yönon vavunë neggëp ti. In su ġeyoh vu bë gwevonġ yum viis ti natu veroo ma veriik jaḳ rë. 37 Om nabë ġengoġekin nġaa, og ġengoġekin niröp, rëḳ mu nabë kwam bo nabë ‘Ma!’, og ġenanër ranġah nabë ‘Ma!’ Beyiḳ ggovek. Gaḳ bë ham nanër yönon vavunë geving, og sagaḳ Mehö Nipaya yi nġaa.”

Yesu Nër Bë Su Ġebo Doḳ Nipaya Nyëvewen

(Lk 6:29-30)

38 “Ham nġo ġaġek sënë neggëp wirek nebë, ‘Bë mehöti selupek malam vër, og ġeselupek hen vahi doḳ nah, genabë mehöti getur nevum vër, og gwetur hen ti doḳ nah’. 39 Gaḳ sa, og sa nanër vu ham nabë: Mehöti bë gevonġ paya vu ham, og ham su bo doḳ nah vu yi. Ti bë petap honġ doḳ nengam vesa, og ġepeggirin nengam ḳëj bepetap geving. 40 Genabë mehöti vonġin bë geḳo honġ na vu jaas sën genġo ġaġek lo, in nakah honġ röpröp vër, og ġebo honġ röpröp-ayööng-yi vu yi geving. 41 Genabë mehö los arë ti nanër vu honġ nabë gweḳo yi ḳupeḳ bemelu na aggata dus ti rë, og gweḳo meġena dus ngwë geving. 42 Nabë mehöti ketaġ nġaa ti vu honġ, og ġebo vu. Gemehöti bë ketaġ nabë geḳo honġ nġaa ti mena rëḳ geḳo nom, og su gweruu demim vu yi.”

Yesu Nër Bë Hil Ahëd Geving Alam Sën Denelë Hil Paya Lo

(Lk 6:27-28, 32-36)

43 “Ham nġo ġaġek sënë neggëp wirek nebë, ‘Ham ahëmin geving ham alam, geham ngis beġö vu alam sën denesis beġö vu ham lo’. 44 Gaḳ sa, og sa nanër vu ham nabë: Ham ahëmin geving alam sën denesis beġö vu ham lo, geham najom jaḳ in alam sën denedeġinengin nġaa maggin raḳ ham lo. 45 Ham gwevonġ nabë saga in tato nabë ham Amamin sën nedo yaġek lo nalu ham. Yi sën nevonġ beyi hes netum raḳ alam nij paya los alam nijvesa pin, genevonġ hob neto vu alam yohvu los alam sevöḳ sevöḳ lo. 46 Bë ham ahëmin geving alam sën ahëj neving ham lo mu, og ham su rëḳ gweḳo nyëvewen jaḳ rë. Ma! In nġaa nebë saga og yiḳ alam nij paya pin lo denevonġ. 47 Genabë ham nġo bengwënġ in ham arimin lo mu, og yiḳ alam dahis pin denevonġ nebë saga medenedo, om ham vonġ nġaa böp tena kesuu sir-a? 48 Om ham nġo medo yö niröp anon, nabë sën ham Amamin vu yaġek yö nedo niröp anon.”

Copyright information for `BZH