a13.7Min 12.9
b13.202 Bit 10.8
c13.24Min 19.18, 22.15, 23.13-14, 29.15-17

Proverbs 13

Waneigini bayale miniwi karume ti ai̱ya abalanaga bi larago hale holebira. Ai ko minehe karume mbiralime ti mo tiga bilo hame nalolebira.

Wali agalihondo bi bayale tigabigo hangu laga kago karia mbirale bayale bayaleru anda ibugu bulebira. Ai wali agali ke̱ hagaru mbirale mbira bule lo winigo puguaga karu ti wali agali maru karu bo wahole bulenego hangu manda bialu haga ka.

Mbirali ibunaga ne harigaha howa bi laga birago bayuwa minila haru howa laga biyagua ibu genda nahende bayale holebira. Ai mbirali mini haru nahe howa bi bame nagalone lagimbu biaga kago ibu ibuni bime genda tara tara ibuni kagoria mo yu anda ibulebira.

Mbirali mangahe kagome mbirale ngaru hameore timbuni layaguabi nayulebira. Ai wali agali erekui biabe biaga karume ti erekui biabe bialu mbirale ti hame lara ale mo wiai holebira.

Wali agali baya mini tigabiwi karume ke̱ tara tara holenego ti handabe manga timbuni haga. Ai wali agali mini kowi karu ti mana ko tagabi ngaru taga nahe bialu haga ka.

Wali agali mana tigabi biaga kago tinaga pabe tigila tini mana tigabi biragome hapai haragola ti tamuha bayale holebira. Ai wali agali ko biaga karu ti tinime mana ko bigi biragome mendeali ndo tiniore mo ko haga bulebira.

Wali agali marume mbirale mbira nawiore howa yagibanome homogo tingi haga biaga. Ai wali agali maru homogoore mbirale dewa bu hombedo wu howa mbirale nawi yagibanoore tingi haga kagoni. a 

Wali agali homogo karu pagealime bo wahole biyagua ti gi tagotago muni bu yidago ba ede halu tini yo pialu pole ka. Ai wali agali yagibano karu ti pagealime tinaga mbira agi yidago muluba ndoda handala ti gi nahe hada holobu haga ka.

Wali agali mini tigabiwi howa mana tigabi biaga karu ti lamu hale wá bayaore hamehe ngaligobi ka. Ai wali agali mini kowi howa mana ko biaga karu ti lamu hale hundiama dalidali biaganego ale ka.

10 Mine holeneme keba holenebi gungu bulenebi yu anda ibagane. Ai marume lamirago hale halu laradagua biyagua wali agali ogoni mini bayale gigabiwi holebira.

11 Muni awadaga mbira íbu ngaria mo yu hariyagua muni ogoni abaleore ereba hai holebira. Ai erekui biabeore bialu emeneore mbira ilu wigi binigo anda halu timbu holebira.

12 Mbirale mbirani mini pagaho karia mbirale odagoni habo layagua miniha dugupe ho haga. Ai miniha mbirale mbira bia nabira mandabu henego henene halu biyagua turu holene tagira ibalu miniha ho dungulo daibu hagane.

13 Mbirali ibu mendealime bi bayale ibu biamogo bialu lamirago mo wahalu piyagua ogoni ibu gendabi hangu handalu kane ibuni mo ko holebira. Ai mendeali bi ogonidagua lamiragola ibunaga koyane layada lalu lamirago hale halu biyagua ogoni ibu bayale turubi hama polebira.

14 Wali agali mini bayale gigabiwi karume mana lawai halu karuni holene miaga iba duguaradagua bialu ka. Bi mana tigabi lawai hayarume ti homolene ngagoria kaware kagola nahome yo pialu ibida pelo hariga walia holebira.

15 Wali agali mbirale bayuwa mandabi kago mo yo nahandaramali. Ai wali agali ke̱ hagaru mbira buliya lowa lahondo haga karu ti hama pialu tini mo ko holeneni tagira pole pora.

16 Wali agali miniwi karume miniha bayuwa mitangi ala buwa mani mbirale biatagi haga bulebira. Ai wali agali mini nawi karume tini mini nawi lulu ale ogobi kama lalu tinaga mana bibahende handai helo walia hai holebira.

17 Wali agali bi yu puibu biaga kagome bi lamibe lenegobi ndo ke̱ howa mo mendedagua howa lamiyagua genda tara tara tagira ibaga. Ai bi henene lamibe lenedaguaore lamiyagua o wali agali bayuwa helonaga mo palia holebira.

18 Wali agali marume ti mana lalu mo tiga biragola ti hame nale howa dogaho haabo hayagua ogoni ibu yagibanoore halu tagahe haabo holebira. Ai marume ti mana lalu mo tiga biragola tigua laradagua hale halu biyagua o bi hale haga ogoni wali agalime mo yo nahondolebira.

19 Mbiraleore mbira mule hame timbuni lo hadege buwa o biagoniore miriyagua nde miniha dungu lalu turuore gibi hagane. Anigo wali agali mini nawi howa tigua mana ko bialu karuni erembira mialu waholenego hame naleore kagoni.

20 Wali agali mini bayale gigabiwi karu heba mandagi ibagabu hariyagua í̠bi nde mini bayale gigabiwi dege holebere. Ai wali agali mini nawi howa ko biaga karu heba ibagabu hariyagua í̠ mo ko holebira. b 

21 Genda buleneme wali agali ko biagaru poradagua haruru ibagabu haabo holebira. Ai wali agali mini tigabiwi karu ti tini hangayagonaga lini mbirale bayale bayale dewa do nolebira.

22 Wali agali mini tigabiwigo ti homalu howa tinaga dabudabu ngaru ti waneigini aguanenaga ngelalu homaga. Ai wali agali mini kowi karunaga dabudabu ngelalu homaragola wali agali mini tigabiwi karu ti karulaga.

23 Wali agali yagibano karunaga mabuni tomo mbirale dewa anda howa bu wiaga. Ai wali agali ko biaga karume uruni hengedope howa ti bu naga.

24 Waneiginime mana ko biragola ai̱ya abalame mo tiga bialu mana nalayagua libu waneigini ogoni gubalini nahe ka. Ai̱ya abalame libu waneigini gubalini ho kayagua libu waneigini mana lolebira. c 

25 Wali agali mini tigabiwi karu tinaga tomo nolene bu payabu ngagola ti no dege paluebira. Ai wali agali mini kowi mana ko biaga karu ti tombeha garibi lo dege haabo holebira.

Copyright information for `HUI