a25.6-7Lg 14.8-10
b25.151 Sml 25.24, Min 15.1, 16.14
c25.18Iba 57.4, 120.3-4, Min 12.18
d25.21Md 5.44
e25.21-22Lm 12.20
f25.24Min 21.9, 21.19

Proverbs 25

Solomonohanda bi bayale maru lenego uru

Solomonohanda bi maru leneru Yudanaga Kini Hesegaia heangi ibunaga beba gili bia hagarume gilibu wini.

Anduane Homogo ibugua mbirale dewaore mandabu do heneru ibuni hangume manda bidago ogoninaga iname ibunaga mini yaraga haramali. Anigo kini kagome mbirale dewa ina kamagoha wia do ho ngago ina manda buluma̱ya langiragola iname ibunaga mini yaraga haramali ndobe.

Iba andaneha ngarubi hari daligaha karubi iname manda biai habe nahe kamadagua kini ibunaga miniha manda bidagobi iname manda nabibehe kama.

Siliba mbira irani delowa dodo aealuru do ereba haragola siliba ogoni bayaleore howa ogonime mbirale bayale wabibehe wiaga. Ogonidagua dege ko biaga karu kini baba mandagi nahelo bo pelayagua kini ibu mana bayaleore biragola dindi ibugua hondo kagobi mo hongo halu bayale tigabi holebira.

Í̠ kini kagoria íbu keyagua i̱ timbuni mbira kogoni lo mitangi bialu í̠ni mini yaraga nahabe. a  Í̠na mbirali timbuni mbiragonaga henge í̠ mia aribia ho bederia tigua í̠hondo dalia layagua ogoni bayale ndo. Í̠ wali agali mini lene ndo karu baba keria tigua í̠ agali mini lene karu baba hole pu layagua bayale ogoni. Mbiralime mbira bialu karia í̠na deme hondowa ibu ko biya lalu godini abale puwa latagi nahabe. Mendeali manda bayuwa biaihe kagome mani í̠naga bi larigo bope hai haragola í̠na agi buleberebe.

Í̠ nenegehondo mbirale mbiranaga bi mbira lole manda yu keyagua í̠na nenegeali ogoni ibuni karia puwa lo tiga bilibu. Anigo í̠na bi mbira ogoninaga hale harigo mendealihondo lamia nabibe. 10 Marume bi ogoni hale howa í̠ diburibu laga ke lalu í̠ mo taga halu í̠hondo ko mitangi bu wiaabo holebira.

11 Mbiralime bi galone mbira lalu ibugua bi laragonaga galone baya hanguore mo wála hayagua bi ogoni moneheore manda hareni gaigulu daradagua bulebira.

12 Mbirali ala henego ibugua mbirale bigi biyago handaga binime mendeali áyure hene kago mana lalu lamigi biragola mendeali biagome bi ogoni henene galoneoreda manda bialu yamiyagua ogoni ibu nde ibunaga manda teneni ega ubiya iri biradagua bulebira.

13 Mbirali bi yalu pu lenegome bi lamibe lenedaguaore tigatiga lamiyagua ogoni gaeangi biabe bialu howa hége lebolaho keria iba libule naragola tingini dungu lagadagua bi tigatigaore lamiyiyagua miniha dungulo holebira.

14 Wali agalime mbirale mbira nguliya lowa nami wahalu piyagua ogoni dalu ibule tingi howa hari kulu timbuni lowa dalu naibi ngaligobi holebira.

15 Í̠na keba abale nahe bi hendeore laga bialu hariyagua agali í̠naga bi hale hoa nahagaru mini mo beregedabehe holebere. Agali haguane karunaga minibi mo beregedabehe holebere. b 

16 Mone irani dedaria de handariyagua í̠ tombe karulape do nabe. Í̠na dewa do nagimbu biriyagua magu tagu tagi holigo. 17 Í̠ mendeali andaga hangu nenege puabo holene nawi. Ibugua í̠ handabe manga halu hame nalolebirago.

18 Mbiralime ibu nenege kago mo hondo halu ndelayagua ogoni timu yandare kangorume baragola tandaga biagadagua bulebira. c 

19 Í̠ kegoria ko mbira íbu ngangi í̠na manda bialu mbirali ke̱ haga kago ibugua i̱ biamogo bulubadalo manda biriyagua ogoni ne koheme tomo nagadaguabi ge koheme hariga piagadaguabi beregoni.

20 Mbirali miniha genda ho kane hondowa í̠na puwa turu helonaga iba gana lariyagua ogonime ibu biamogo ndo bere. Ogoni mbiralime puyabu dagarebi ibirangi ibunaga aga golo wahagago alebi dere bidagoria ibi odope hagadaguabi beregoni.

21 Í̠naga waitigi kago tomo noaho kayagua tomo nelo mibe. Ibu iba noaho kayagua iba nelo hambu mibe. d, e  22 Í̠na mana bayale ogonidagua berego hondowa ibuni mana ko bigi biyago mitangi halu ibuni taga pani nolebira. Ani bialu í̠na mana bayale beregonaga Anduane Homogo ibugua í̠hondo turu halu yolo bayale ngulebira.

23 Puyabu ibiragome dalu yalu ibagadagua diburibu laragome keba holene mo yu anda ibaga nga.

24 Agali mbirali ibu oneme lai laabo hayagua anda mbiraoreha paluene emene bayale lowa agali ibu tagira pu holenego bayaleore nga. f 

25 Mbirali ibu iba noa howa hége lebola haragola iba libule turu howa nagadagua dindi kaundia mbirahayagi howa bi bayale maru yalu ibiragola hale hayagua ogoni turu taraore holene nga.

26 Agali tigabi mbira kago ibu ko biaga kagome ko mo bia helo ibuni henge miyagua ogoni ibu iba uli bayale nagane winigo mo ganguluma bia haradagua bira.

27 Mone ibane dewa naabo holene bayale ndo nga. Ogonidagua wali agali marume mbirali ibunaga mini yaraga helo lowa mbira bialu kagoni ogoni bayale ndo dege ngagoni.

28 Mbiralime ibunaga mini haru nahe howa keba abale haga kayagua marume ibu hengedape holebira. Ogonibigo ibu tano mbiraha pabe nahe ngagola waitigi anda ibuwa mbirale mo ko haganego ale ka.

Copyright information for `HUI