a6.1:Deut 23.25
b6.3-4:1 Sam 21.1-6
c6.4:Lev 24.9
e6.22:1 Pet 4.14
f6.23:2 Chr 36.16; Acts 7.52
g6.31:Mt 7.12
h6.39:Mt 15.14
i6.40:Mt 10.24-25; Jn 13.16, 15.20
j6.44:Mt 12.33
k6.45:Mt 12.34

Luke 6

Di heeu o di Laangi Sabad

(Matthew 12.1-8; Mark 2.23-28)

Jesus nogo hana i lodo nia gowaa dogi laagau ‘wheat’ i di Laangi Sabad. Nia dama agoago a maa ga daamada ga hagi nadau hua laagau ‘wheat’, ga milimili i lodo nadau lima, ga gai nia lii nia maa. a  Hunu Pharisee ga helekai, “Goodou e aha ala e hai nia mee ala gu hai i lodo tadau haganoho bolo hagalee hai i di Laangi Sabad?” Jesus ga helekai gi digaula, “Goodou digi daulia di mee a David ne hai tolongo o mee mo ono ehoo ne hiigai? b  Mee ne hana gi lodo di Hale o God, ga kae nia palaawaa ala gu hagadabu gi God, ga gai, ga wanga gi ono ehoo. Gei di maa e hai baahi gi tadau haganoho ma ga gai nia maa, ala hua go digau hai mee dabu.” c  Jesus ga helekai, “Tama Tangada la go di Tagi o di Laangi Sabad.”

Taane made dono lima

(Mt 12:9-14; Mrk 3:1-6)

Di Laangi Sabad nomuli, gei Jesus ga ulu gi lodo synagogee, ga agoago, gei di maa taane i golo gu made dono lima gau donu. Digau haga dondonu haganoho mono Pharisee e golomada i mee be mee e hagahili ana magi i di Laangi Sabad, gei digaula gu mee hua di hagahuaidu a mee ga hai baahi gi mee. Gei Jesus e iloo ia nia maanadu digaula, ga helekai gi taane deelaa, “Duu i-nua, duu mai gi mua.” Gei mee ga duu aga ga duu gi mua digaula. Gei Jesus ga helekai gi digaula, “Au e heeu adu gi goodou: Ma ni aha ala e dugu mai go tadau haganoho bolo gi heia i di Laangi Sabad? E hagamaamaa be e hagahuaidu? E benebene di mouli o tangada, be e hai gi huaidu?” 10 Gei mee ga mmada gi digaula huogodoo, ga helekai gi taane deelaa, “Holohia doo lima gi daha.” Gei mee ga holo dono lima, gei gu hili. 11 Gei digaula gu hagawelewele, gu helehelekai i nadau mehanga be dehee di nadau mee ga hai gi Jesus.

Jesus e hilihili ana gau agoago hagau dilongoholu maa lua

(Matthew 12.9-14; Mark 3.1-6)

12 Muli hua, gei Jesus ne hana gi tomo di gonduu belee dalodalo, gu noho i golo i di boo deelaa, e hai ana dalodalo ang gi God. 13 Dono luada, gei mee ga gahigahi mai ana dama agoago, ga hilihili ana gau dilongoholu maa lua, ga haga ingoo bolo digau agoago hagau: 14 Simon (dela e haga ingoo labelaa go mee bolo Peter) mo dono duaahina go Andrew, James mo John, Philip mo Bartholomew, 15 Matthew mo Thomas, James tama daane a Alphaeus, mo Simon (dela e haga ingoo bolo di “Patriot”),
6.15“Patriot” Di hagabuulinga dangada ala e hai baahi hagammuni gi digau o Rome
16 Judas tama daane James, mo Judas Iscariot tangada ne wanga a Jesus.

Jesus e agoago mo di hagahili ana magi

(Mt 4:23-25)

17 Dono haneia i tomo di gonduu ginaadou mo ana gau agoago hagau, gei Jesus ga duu i hongo di gowaa baba huudonu, mo ana dama agoago dogologo. Gei nia hagabuulinga gau dogologo i golo ne loomoi i Judea mo Jerusalem, mo i nia waahale go Tyre mo Sidon ala i tongotai. 18 Digaula ne lloomoi belee hagalongo gi nia agoago a maa, e hagahili nadau magi. Gei digau ala nogo hagahuaidu go nia hagataalunga huaidu ne lloomoi labelaa, gu hagahili. 19 Digau huogodoo e hagamada belee bili gi mee, idimaa nia mogobuna ala e loomoi i baahi o mee e hagahili ginaadou huogodoo.

Maluagina mo di manawa gee

(Matthew 5.1-12)

(Matthew 5.1-12)

20 Jesus ga mmada gi ana dama agoago, ga helekai, “E maluagina go goodou ala e hagaloale, idimaa, Tenua o God la ni goodou! 21 E maluagina go goodou ala e hiigai dolomeenei, goodou ga haangai gi maaluu.

E maluagina go goodou ala e tangi dolomeenei, goodou ga gadagada.
22 E maluagina go goodou maa nia daangada ga hudiou adu, bae goodou gi daha, e haga teetee goodou, gei e helekai bolo goodou digau hai mee huaidu, idimaa goodou e daudali Tama Tangada! e  23 Gi tentene gi nia mee aanei ma ga kila aga, gei gi gaalege tentene, idimaa, di hui damanaiee gu hagatogomaalia adu gi goodou i di langi. Idimaa, nadau maadua mmaadua nogo hai nadau hai beenei gi nia soukohp. f  24 E huaidu huoloo adu gi goodou ala e maluagina dolomeenei, idimaa, goodou gu mouli humalia. 25 E huaidu huoloo adu gi goodou ala e maaluu dolomeenei, idimaa, goodou ga hiigai!

E huaidu huoloo adu gi goodou ala e gadagada dolomeenei, idimaa, goodou ga tangitangi manawa gee!
26 E huaidu huoloo maa nia daangada ga helekai humalia i goodou, idimaa, nia maadua mmaadua nogo helehelekai labelaa beenei i nia soukohp dilikai.

Aloho i godou hagadaumee

(Matthew 5.38-48; 7.12a)

27 “Au e hagi adu gi goodou ala e longono goodou au: Aloho i godou hagadaumee, heia nia humalia ang gi digau ala e hudiou adu gi goodou. 28 Helekai hagahumalia ina digau ala e helekai haga huaidu i goodou, dalodalo ina i digau ala e hagahuaidu goodou. 29 Maa tangada ga paa doo gauwae, wanga ina di baahi i golo. Maa tangada ga kae doo gahu mahaa, wanga ina labelaa doo gahu uluulu. 30 Wanga gi digau huogodoo ala e tangi adu nadau mee gi goodou, maa tangada gu kae dau mee, gei goe hudee daawa ina labelaa. 31 Heia gi nia daangada nia mee ala e hiihai ginai goodou bolo digaula gi heia adu gi goodou. g  32 Maa goodou e aloho hua i digau ala e aloho i goodou, malaa, di hagahumalia le e kae go goodou eimaha? Digau huaidu hogi le e aloho hua i digau ala e aloho i ginaadou. 33 Maa goodou ga hai hua nia humalia gi digau ala e hai nia humalia adu gi goodou, malaa, di hagahumalia le e kae go goodou eimaha? Idimaa, digau huaidu e hai labelaa beelaa. 34 Maa goodou e wanga hua godou mee gi digau ala i godou hagamaanadu bolo digaula ga gowadu labelaa nadau mee gi goodou, di hagahumalia le e kae go goodou eimaha? Digau huaidu hogi e wanga nadau mee gi digau huaidu, i di nadau maanadu bolo ma e loomoi labelaa ono humalia. 35 Deeai! Aloho i godou hagadaumee, heia nia humalia gi digaula. Wanga ina godou mee gi digaula, hudee maanadu bolo ma ga lloo adu ono humalia gi goodou, gei godou hui ga llauehaa, ga hai nia dama ni di God Aamua Huoloo. Idimaa, mee e humalia gi digau ala nadau danggee ai mo digau hai mee huaidu. 36 Goodou gi dumaalia be di godou Damana dela e dumaalia.

Di hai o di hagi aga digau ala i golo

(Matthew 7.1-5)

37 Hudee hagi aga ina nia daangada, gei God ga hagalee hagi aga goodou. Hudee hagahuaidu ina nia daangada, gei God ga hagalee hagahuaidu goodou. Dumaalia gi nia daangada, gei God ga dumaalia adu gi goodou. 38 Wanga gi nia daangada, gei God ga gowadu gi goodou. Goodou ga kae nia mee logo, hagamaamaa humalia, ga dui adu gi lodo godou lima i godou mee ala e mee di kumi. Idimaa, godou mee ne hai gi nia daangada, aalaa nia mee a God ga hai adu gi goodou.” 39 Jesus ga kai dana ala kai deenei: “Tangada deegida la deemee di dagi dana dangada deegida. Maa ga hai beelaa, meemaa ga too gi lodo di aloalo. h  40 Tamagiigi kuulu e aamua i dono tentei ai, gei tamagiigi dela ga lawa dana kuulu ga hai be dono tentei. i  41 Goe e aha dela e hei e-goe di madageinga dela i lodo di golomada o doo duaahina, gei goe hagalee hei e-goe di bida laagau dela i lodo doo golomada? 42 Goe e aha e hai gi doo duaahina boloo, Dumaalia mai e daa gi daha di madageinga dela i lodo doo golomada, gei goe e de hei e-goe di bida laagau i lodo doo golomada? Goe tangada hai hegau ngudu golomada! Daawa ina gi daha i mua di bida laagau dela i lodo doo golomada, gei goe ga gidee di daa di madageinga dela i lodo di golomada o doo duaahina.

Di laagau mo ono hua

(Matthew 7.16-20; 12.33-35)

43 “Di laagau tomo humalia la hagalee hua huaidu, be di laagau tomo huaidu e hagalee hua humalia. 44 Nia laagau huogodoo le e haga modongoohia hua mai i ono hua. Goe e deemee di hagi au hua-‘fig’ i di laagau duduia, be e hagi au ‘grape’ i di laagau huaidu. j  45 Tangada humalia le e dugu mai ana maluagina mai i lodo dono manawa. Tangada huaidu le e dugu mai ana mee huaidu mai i lodo dono maluagina huaidu. Idimaa, di ngudu o tangada le e helekai aga i nia mee ala e honu i lodo dono manawa. k 

Nia daangada hau hale dogolua

(Matthew 7.24-27)

46 “Ma e aha goodou e gahi au boloo “Meenei Tagi”, gei goodou hagalee hai agu mee bolo gi heia? 47 Tangada dela e hanimoi e hagalongo gi agu helekai mo di daudali ai, gei au ga hagi adu gi goodou tangada beenei. 48 Mee e hai be tangada dela ma ga hau dono hale. Mee e geli di lohongo di maa gi llala, ga haga duu di hagamau gi hongo tadugalaa. Di labagee ga mmidi gi di hale deelaa, gei di hale e deemee di ngalungalua, i di maa ma gu haga duu gi mau. 49 Tangada dela ma ga hagalongo gi agu helekai, gei hagalee daudali ai, geia e hai be tangada dela ma ga hau dono hale i hongo di gelegele, dono hagamau ai. Di madagoaa di labagee ga mmidi gi di hale deelaa, gei di hale la ga hinga, ga mooho hagahuaidu!”

Copyright information for `KPG