aTut 13:16
bMbo 31:18; Tut 11:2
cTut 10:11, 13:14, 20:5
dTut 24:23, 28:21
eMbo 55:21; Tut 26:22
fMbo 31:3, 61:3-4
gTut 10:15
hTut 15:33, 16:18, 22:4, 29:23
iTut 15:13, 17:22
jTut 15:14
kTut 16:33
lMbo 12:2-4; Tut 13:2-3, Mt 12:36-37; Yems 3:5-6
mTut 12:4, 19:14, 31:10+
nTut 17:17; Yo 15:13-15

Proverbs 18

Tomtom ta so leleene be igaaba zin iwal biibi som mi isombe itutamen imbotmbot ndel, nako ikam ŋgar pa itunu men.
Mi sombe wal pakan tiso i pa ŋgar ambaimbaiŋan pakan, nako izorzooro la kalŋan.
Wal kankaanaŋan ta tizorzooro na, tindemeere sorok ma tiso zin tirao pa ŋgar kek. Tana lelen be tileŋ la tomtom pakan ŋgar kizin som.
Lelen be zin men tizzo sua. a 
Mbulu sananŋana imuŋmuuŋgu, mi sua repiiliŋana itoto.
Pa sombe takam ŋoobo mbulu, inako tomtom kwon pasom ti ma kanda miaŋ. b 
Sua ta iwedet pa tomtom kwon, ina kembei yok ta ka li biibi. Pa sua kizin ka uunu biibi, mi uunu pakan na ike.
Ŋgar ambaiŋana ta tomtom tipiyotyooto, ina kembei yok bukbukŋana ta irereere ma iwedet. c 
Sombe tuurpe pataŋana kizin wal ndeeŋeŋan som, som talae kizin wal sananŋan, ina ambai som. d 

Sua ta iwedet pa wal kankaanaŋan kwon, ta ipazas tomtom keten ma tikamam sua boozo pizin.
Sua kizin talliŋana ikamam ma tomtom lelen be tiballis zin men.
Wal kankaanaŋan ta tizorzooro na, zitun kwon ta ipasansaana zin.
Sua kizin iwe kembei ta kilis be ikeene zin.
Zin wal ta tininin kao na, tomtom lelen pa sua kizin kembei kini ta inamut kat.
Mi tere iti. Pa sua kizin sananŋana tana ko isula kat lelende ma ipasaana ŋgar kiti. e 

Mbulu ki tamaol pa uraata, ina igabgaaba mbulu zigzikŋana.
Mbulu ru tana tiwe kembei ta toŋmatiziŋ.
10 Yooba zaana, ina iwe kembei ruumu mbolŋana piti.
Wal ndeeŋeŋan tilonloondo pa ruumu tana, tabe timbotmbot ambai. f 
11 Mi zin wal ta mbio uunu na, tipase pa koroŋ kizin be iwe siiri mbolŋana pizin.
Mi tindemeere ma tiso pataŋana sa ko irao ilela siiri kizin tana leleene na som. g 
12 Tomtom sa sombe leleene bok pa ŋgar pakurŋana, nako molo som to isu ma iwe koroŋ sorok.
Mi mbulu ki tokototo itundu mi tembesmbeeze pizin tomtom, ina iwe zaala piti be kaimer zanda iwe biibi. h 
13 Mbot mi waem toro iposop sua kini muŋgu, mana pekel.
Serseere pa sua pepe. Pa ina mbulu kankaanaŋana tabe ipamiaŋu.
14 Iti sombe mete ikam ti, mi tamen lelende ambai, inako ipombolmbol ti.
Mi sombe koroŋ sa ipasaana kat lelende, ina pataŋana biibi. Asiŋ irao be ibaada? Som. i 

15 Zin wal ta tikilaala ŋgar iŋgoi ta ambai ma ilip na, tikamam len ŋgar pakan ma isala ki.
Pa zin wal ta len ŋgar ambaiŋana na, gorgori tirru len ŋgar pakan, mi tiŋgungun talŋan pa. j 
16 Zin wal ta tiso tire tomtom biibi sa, nako naman men ma tila kini na som. Matan iŋgalŋgal be tikam koroŋ ambaiŋana sa be tikam pini.
Pa zin tiute: Koroŋ tana ko iwe zaala pizin be tila kat kini ma ziŋan tiso sua.
17 Wal ru tisombe timender pa sua, mi kizin tasa iso sua kini muŋgu, nako tere kembei tomtom tana ilip to ambai.
Tamen wiŋana imiili pini zen. Tana tombot mi teleŋ wiŋana pakan tabe tikam pini i. Naso tuute: Ni iso sua ŋonoono, o som?
18 Sombe wal ru ta tiparwe kan koi na, timender pa sua mi sua kizin iporou mete, ina ambai be takam mbulu sa bekena Anutu itunu iswe asiŋ ta iso sua ŋonoono. Naso sua kizin tana imap. k 
19 Sombe takam ŋoobo tomtom sa ma leleene iŋgis, ina ipata be takam leleene ma imiili piti mini. Pa ŋgar kini ko imbol kat kembei siiri mbolŋana ta iliu kar na.
Mi sombe ŋoŋi sa imbotmbot la wal pakan mazwan, ina iwe mbukuunu biibi pizin mi ikam zin ma tiparmbot molo pizin.

20 Sua ta so kwondo ipiyotyooto, nako tere ka ŋonoono imiili piti, mi takan ma kopondo bok pa.
Sombe sua kiti ambai, nako ipiyooto ŋonoono ambaiŋana piti, mi ikam ma lelende ndabok.
21 Kwondo na, mburaana biibi. Irao ikam ti ma tombot ambai, mi irao ipasaana iti ma temeete ma tala lende tomini.
Tana zin wal ta lelen be tizzo sua, nako tire mbulu kizin tana ka ŋonoono. l 

22 Tomtom ta so iwoolo moori ŋonoono ta le ŋgar ambaiŋana, ina ni ikam le koroŋ ambaiŋana kat.
Ina kampeŋana biibi ta imar pa Yooba. m 

23 Wal sorrokŋan, zin titaŋroro zin bibip bekena timuŋai zin.
Mi zin wal ta mbio uunu na, tinin tomtom sa som. Tana kezen keke pa sua.
24 Tomtom ta so le gaabaŋana boozo, nako indeeŋe pataŋana.
Mi torondo bizin pakan na, tiurur kat lelen piti ma tilip pa toŋmatiziŋ kiti ŋonoono. n 
Copyright information for `MNA