bTut 16:12; 20:8,28
cLk 14:8-11
dTut 17:14, 24:28; Mt 5:25-25
eTut 11:13, 20:19
fTut 15:23
gTut 1:9, 3:22, 4:9, 15:31
hTut 13:17
jTut 14:29, 15:1; Lk 18:1-5
kKam 20:16; Mbo 59:7
mMbo 137:1-4; Rom 12:15
nKam 23:4-5; Mt 5:44; Rom 12:20

Proverbs 25

Sua tutŋana pakan ki King Salumo

Iŋgi sua tutŋana mi sua tooroŋan pakan ki King Salumo. Hezekia, king ta imborro lele pakaana ki Yudea na, wal uraata kan kini ta tibeede sua ti ise ro na.

Anutu, ni ikamam zaana biibi pa mbulu kini pakan ta turkeŋan na.
Mi zin king na, zan iwe biibi paso, tirao be tipeeze koroŋ turkeŋan. a 
Mbulu ta iwedet pa kar saamba, som sula kat toono leleene na, asiŋ irao iute? Som.
Mi ina raraate pa ŋgar ta imbotmbot la king leleene na. Tomtom toro sa irao iute na som.
Sombe tikam pat silba ka muk ma ila ne, to silba tana iŋgeeze,
mi tirao be tiurpe ma iwe koroŋ ambaiŋana.
Mi ina raraate men pizin wal sananŋan. Sombe tatatke zin pa king kereene uunu ma tila len,
to king ikam mbulu ndeeŋeŋana men mi peeze kini imbol. b 
Sombe mbotmbot raama king, na pakur itum pepe,
mi serseere be gaaba zin bibip pakan pepe.
Kokena kaimer king iseru ma la lem, to kom miaŋ biibi ila matan.
Tana mbotmbot mi namnaama. Sombe king itunu iboobu be sala kini, tona la. Zaala ta kembei, ina ambai ma ilip. c 
Sombe nu re waem sa ikam ŋoobo mbulu, na loŋa pamenderi ila zin bibip matan pepe. Mbot mi kam kat ŋgar muŋgu.
Pa sombe sua ku ila ma ambai som, mi waem tana ilip, nako kom miaŋ biibi.
Manako kam so? d 
Sombe nu niomru waem sa koŋooŋo, na koŋooŋo lak!
Mi re: Kokena kwom iyabakes pa wal pakan sua kizin turkeŋan. e 
10 Pa sombe zitun tileŋ, nako tipamiaŋu ma urum isaana kat.
Kaimer urum ko irao ambai mini na som.

11 Tomtom sa isombe iso sua ma sua kini itop la kat, na tere kembei ambai.
Ina kembei aigau milmilŋana ta tiurpe pa gol ma silba na. f 
12 Tomtom ta le ŋgar ambaiŋana na, isombe ipazal tomtom sa mi tomtom tana ileŋ la kalŋaana, na tere kembei ambai.
Ina tomini kembei aigau milmilŋana ta tiurpe pa gol na. g 
13 Sombe zin bibip tiŋgo mbesooŋo kizin tasa ma ila pa uraata sa, mi ni ikam kat uraata tana,
inako zin bibip kini lelen ambai kat mi tiso: “Ulei,”
kembei wal uraata kan ta keten su mi tiwin kan yok lomoŋana na. h 
14 Tomtom ta so ipakurkur itunu sorok pa kampeŋana kini, mi tamen ikamam koroŋ pizin tomtom som,
ina ni kembei miiri tiene ta igabgap ma imar ila ne, mi yaŋ sa isu som. i 
15 Sombe zin bibip ŋgar kizin imbol kat pa koroŋ sa mi nu lelem be tooro ŋgar kizin, na toombo be kam sua riŋariŋa men pizin.
Pa sombe nim gesges som, mi noknok men sua luumuŋana pizin, nako kam ma tileŋ la kalŋom. j 
16 Nu sombe ndeeŋe bigil suruunu, na win ma zaza pepe.
Kokena ipasaana kopom, to lulu.
17 Mi waem bizin ta kembena. Lala taparpaara pa ruumu kizin pepe.
Kokena pagesges zin, to kam ma lelen be tire u mini som.

18 Tomtom ta so iŋgal sorok sua pakaamŋana pa waene toro,
ina sua kini ko ipasaana waene toro tana kembei zaaba, buza, o peene lutuunu mataanaŋana. k 
19 Re. Sombe zoŋondo iyoyou, ko tarao be takan kini? Mi sombe kumbundu imbekes, ko tarao be temender se? Som.
Mi zin wal ta ndemeereŋan som na, ta kembena. Irao tapase pizin pa mazwaana ki pataŋana na som.
20 Mi parei? Sombe lele ilomo kat, mi waem sa ikoto i pa kawaala, mi nu la ma tatke pini, ko leleene ambai? Som.
Mi sombe lombo ise mbeete ku keteene,
(25:20) Iburu iso ta kembei: “Sombe tuur vinegar ise mbeete, ko ambai?” Vinegar, ina koroŋ ta iyes ti. Tana iŋgi ampekel vinegar pa lombo. Pa tomtom boozo tiute vinegar som.

ko lelem ambai? Som kat!

Mi zin wal ta timbot la pataŋana leleene na, ta kembena. Sombe kalŋanda izalla mi tombombo lende mboe mi zin tileŋ, nako tapasaana lelen. m 
21 Sombe kom koi sa peteli, na kam ka kini.

Mi so miri i, na kam ka yok. n 
22 Naso kami ma ka miaŋ biibi pa mbulu ta ni ikam pu na,
mi Yooba ikam lem kadoono ambaiŋana.

23 Sombe taŋgal sorok sua pakaamŋana pizin tomtom,
inako tapas keten mi zurun imbukmbuk piti, kembei ta re ipol mi ipei miiri ma duubu.

24 Sombe kusim inoknok zooroŋana mi iŋoŋooŋo, na mbotmbot raami lela ruumu leleene pepe.
Ambai be yooto ma wwa lem mat!

25 Sombe tomtom sa ileŋ uruunu ambaiŋana sa ta imbot lele molo mi imar,
nako ikami ma leleene ambai, kembei tomtom ta ikam uraata ma niini isaana mi iwin ka yok lomoŋana.
26 Sombe wal sananŋan tikamam mbulu sananŋana mi tomtom ndeeŋeŋana sa igedgeede zin men,
na ni kembei yok touŋana, som yok bukbukŋana ta imunmuundu ma isaana na.

27 Sombe tiwin bigil suruunu ma zaza, ina ambai som.
Mi sombe takam kinkiini be zanda iwe biibi, ina tomini ambai som.
28 Sombe tomtom sa irao be iyaraama itunu som,
na ni kembei kar ta ka siiri borok su lene, mi koroŋ sa imbot be ipakaala kan koi bizin mini som.
Copyright information for `MNA