aLk 12:9-10; Yems 4:13-15
b2Kor 10:12,18
cTut 6:34
dMbo 141:5; Tut 15:31; 28:23; Mt 26:49-50
eTut 17:17
fTut 7:21-23, 9:16-18
gTut 19:13
hUn 39:2-4; Mt 25:21; Lk 12:42-44; Yo 12:26; 2Tim 2:6
iTut 30:15-16

Proverbs 27

Koroŋ tabe kam pa kaimer i, na pakur itum pa pepe.
Pa mbulu tabe ipet i, ina nu ute som. a 
Sombe wal pakan tiwe kwom mi tipakuru, ina ambai.
Mi nu na, kam mbulu pakurŋana ma wit itum urum pepe. Pa ina mbulu ambai som. b 

Pat ma magargaara na, koroŋ pataŋan. Tabaada na, ipata.
Mi wal kankaanaŋan ta tizorzooro na, ta kembena. Sombe tipagesges iti, ina pataŋana biibi kat be tabaada.
Mbulu ki ketende malmal mi ketende ibayou kat, ina ambai som. Pa sombe tomtom tipas ketende, inako tumuŋai zin som, mi teseseeze matan.
Tamen mbulu ki matanda mburmbur, ina sananŋana ma ilip. Re sombe tomtom toro imbuuru ila ki waene, ko rao mender su kereene uunu? Som! c 

Waende sa isombe ikam ŋoobo mbulu mi iti tuur kat leleene pini, na tamaane pepe.
Mbulu ki tozzo katkat sua pizin tomtom mi tapazalzal zin, ina ambai ma ilip.
Kom koi, ni irao ikam mbulu ambaimbaiŋan boozomen pu, bekena ipakaamu mi ikam lelem.
Mi torom ŋonoono ta iurur kat leleene pu, na ni ko iyaamba katu mi ipazalu. d 

Tomtom ta so ikan kini ma kopoono bok, nako leleene be ikan kini mini som. Koroŋ ambaiŋana kat tomini kembei bigil suruunu, ni ko leleene pa som.
Mi tomtom ta so peteli, na irao ipeleele kini sa na som. Kini sananŋana tomini, ni ko leleene pa mi ire kembei kini namutŋana.
Tomooto ta so izem ruumu mi wal kini ma timboren, mi ila ma iwwa le sorok,
ni kembei man ta izem ŋgini kini raama lutuunu bizin ma timbot, mi irie ma ila lene pa lele pakaana toro.
Ŋgere mi koroŋ pakan ta kuzinŋan na, sombe tusuulu kulindi pa, ina ikamam ti ma nindi se mi lelende ambai.
Mi torondo bizin ta kembena. Sombe tiuulu iti pa ŋgar ambaimbaiŋan pakan, ina ikam ti ma lelende ambai.
10 Itum torom bizin ziŋan tomom toroono bizin na, pizil ndemem pizin pepe.
Mi sombe pataŋana sa indeeŋu mi toŋmatiziŋ ku timbotmbot molo, na la kizin pepe. Koŋuru zin wal ta timbotmbot kolouŋana pu na. Pa zin ko tikam ulaaŋa biibi pu ma tilip pizin toŋmatiziŋ ku ŋonoono. e 

11 O lutuŋ, motom iŋgal be swe ŋgar ambaiŋana men pizin tomtom. Naso kam ma leleŋ ambai.
Mi zin wal ta tigiibi sua repiiliŋana pio, sombe tire mbulu ku, nako sua kizin imap.
12 Tomtom ta so le ŋgar, na irao iur itunu ila zaaba kwoono sorok na som. Sombe ikilaala kembei pataŋana be ipet, na loŋa men mi iru zaala be iko pa.
Mi zin wal ta len ŋgar biibi som na, tila men. Tabe tindeeŋe pataŋana. f 
13 Waem sa, sombe imbuk sua pa tomtom toro ta ni iute i som na ma iso: “Sombe nu rao be kot mbun ku som, na nio ko aŋmender pu mi aŋkot.” Ina ni ikam mbulu kankaanaŋana kat.
Tana sombe ni iso pu be kam mbulu raraate men pini, na ndemeeri pepe. So pini be ikam koroŋ kini pakan ma imar imbot ku. Beso ni ikot som, to koroŋ kini tana iwe lem.
14 Sombe waem sa ikenne, mi mbeŋbeŋŋana mi nu la kini ma kalŋom izalla mi kam mankwoono pini, ko leleene ambai? Som.
Ko kam ma keteene malmal kembei ta piri sua sananŋana pini.

15 Sombe kusindi bizin tinoknok zooroŋana mi tiŋoŋooŋo, inako tikam ma mbotŋana kiti isaana,
kembei ruumu ta ka kooto sumbunsumbun, mi yaŋ itoptop su ruumu leleene na. g 
16 Zin moori ta kembei, tayaraama zin, na tarao som.
Ina kembei totoombo be teteege miiri, som koroŋ sipirpirŋana.

17 Sombe totwooro buza, na tere ka pail ta tiurpe pa ain na. Pa ain men ta irao ikam uraata pa ain.
Mi ina raraate men piti tomtom. Bela taparuluulu iti pa ŋgar mi taparpazalzal ti, tona takam ma mbulu kiti iŋgeeze.
18 Tomtom ta so imborro kat ke fik, nako ikan ka ŋonoono.
Mi zin mbesooŋo ta kembena. Sombe timboro kat uraata ta zin bibip kizin tiur la naman, nako zan iwe biibi. h 
19 Iti sombe lelende be tere ruŋgundu, na titiiri itundu ila yok.
Mi sombe lelende be tuute iti tomtom pareiŋanda, na tere mbulu tau tomtom tikamam piti na. Pa ina iswe iti.
20 Meeteŋana ikam wal boozomen kek. Tamen imap zen.
Mi iti tomtom ta kembena. Takam lende koroŋ boozo kek. Tamen toso: “Iŋgi irao zeen.” i 
21 Tomtom tinenne gol ma silba, bekena tiute: Gol ma silba tana ambaiŋan som sananŋan?
Mi iti tomtom ta kembena. Sombe tomtom tipakur ti, tona teswe itundu: iti pareiŋanda.
22 Wal kankaanaŋan ta tizorzooro na, tirao be tizem mbulu kizin talliŋana na som.
Sombe tupun zin ma ruŋgun isaana, ina tomini irao ikam zin ma tizem na som.

Matanda iŋgalŋgal uraata kiti. Naso tombot ambai

23 Motom pizin mbili ku mi mboro zin ma timbot ambai.
24 Pa pat ma koroŋ ku pakan ko irao imbot ma alok na som.
Mi king ziŋan zin bibip pakan ta kembena. Ko irao tikam peeze ma alok na som.
25 Tana ndemeere zin pepe. Mboro kat zin mbili ku. Beso mbutmbuutu ise pa abal zilŋanzilŋan, mi mazwaana ki yembutŋana ipet, mi tomtom tiur mbutmbuutu ilae pizin mbili be tikan, na mbili ku tana ko tipeebe ma boozo.
Mi sipsip ma mekmek ku ko tiwe zaala pu be kam lem mburu, toono, ma koroŋ pakan.
27 Nu ko irao kam ŋgomo pa tui kizin mekmek ku,
mi niomŋan wal ku mi zin mbesooŋo moori ku kombotmbot se ka pat.
Copyright information for `MNA