aMbo 12:6, 18:30, 91:4
bTur 22:18
cMt 6:11; 1Tim 6:8

Proverbs 30

Sua pakan ki Agur

Iŋgi sua ki Agur ta Yake lutuunu na. Ŋgar taiŋgi, Anutu iswe pini.

Ni iso ta kembei: “O Anutu, nio niŋ isaana kek.
Ŋonoono kat, iŋgi niŋ isaana ma mburoŋ imap kat.
Nio ti, kembei tomtom som. Pa leŋ ŋgar ri sa som kat.
Wal boozomen ta timbotmbot toono na, ŋgar kizin ilip pio.
Nio, tipaute yo pa ŋgar ambaiŋana som.
Mi Anutu potomŋana na, aŋute kati som.
Lak, asiŋ ta isala saamba, mi isu mini be iso ka sua?
Mi asiŋ ta ikiskis miiri ila namaana keteene,
mi iurur yaŋ ilala miiri tiene?
Asiŋ iur toono ka seŋgaaŋa ta boozomen?
Ni zaana asiŋ, mi lutuunu zaana asiŋ?
Sombe nu ute, na so yo lak!

Anutu sua kini ta boozomen na, totoombo ma tikilaala kek: Ina ŋonoono men.
Mi zin wal ta tipase pini be iporoukaala zin na, ni iwe siŋgiao pizin. a 
Re: Kokena pagaaba sua ku ila raama sua kini,
to ni iyaambu, mi tomtom tiso nu kwom pakamkaamŋom. b 

O Yooba, koroŋ ru ta nio leleŋ be aŋwi u pa.
Mazwaana ta aŋbotmbot su toono na, ruutu koroŋ ru taiŋgi pio pepe.
Mbulu boozomen ta pakamkaamŋan mi ŋonon somŋan na, ziiri ma timbotmbot molo pio.
Mboro kat yo. Kokena leŋ koroŋ som mi aŋbot ŋoobo, som leŋ koroŋ boozo mete. Kam koŋ kini ta irao yo. c 
Pa sombe leŋ koroŋ boozo mete, nako aŋpizil ndemeŋ pu mi aŋrepiilu ma aŋso: “Yooba, ni asiŋ?”
Mi sombe leŋ koroŋ som mi aŋbot ŋoobo, nako aŋkam kuumbu mi aŋpamiaŋ Anutu tio zaana.

10 La ki biibi sa ma ŋgal sorok sua pa mbesooŋo kini pepe.
Kokena mbesooŋo tana ileŋ, to isuŋ Anutu be ipasaanu.
Pa nu uunu ku.

Wal pakan ta tembel zin kek

11 Tomtom pakan, zin tizuŋzuŋ Anutu be ikampe nan bizin som,
mi tigibgiibi sua sananŋan boozomen pa taman bizin.
12 Mi wal pakan na, tire zitun kembei mbulu kizin iŋgeeze men.
Tamen mbulu kizin pakan ta tikamam ki keŋana na, sananŋana kat. Iŋgeeze som.
13 Mi tomtom pakan na, tipakurkur zitun,
mi matan pasom waen bizin pakan ma tau!
14 Mi wal pakan na, kwon kembei ta buza. Sua kizin ipasansaana kat zin wal sorrokŋan ta timbotmbot raama pataŋana na,
Pa tisombe tipambiriizi zin ma timap kat pa toono.

15 Wal pakan, zin kembei ta ndeeme i.
Pa gorgori tizzo ta kembei: “Kam leŋ koroŋ. Kam koŋ koroŋ.”

Koroŋ paŋ, ta gorgori tizzo ta kembei: “Iŋgi amkam irao zeen.”
16 Koroŋ ta kembei: Meeteŋana, zin moori ta kopon somŋan, toono ta ka yok somŋana mi ikerekere na, mi you.

17 Tomtom ta so mata pasom tamaana, mi irepilpiili naana mi izorzooro la kalŋaana, na meeteŋana kini ko ambai som kat, mi irao titwi i na som.
Putuunu ko imbot mat mi man aŋkor timar ma tipai mata kutuluunu mi tikan!

18 Mbulu tel ta tipa ndel kat.
Aŋkam ŋgar pa ma aŋrao som.
Mbulu ki manboŋ ta irie pa maŋaanaŋana na,
mbulu ki mooto ta iwwa se pat na,
mi mbulu ki wooŋgo ta ikowo pa tai na.
Mi toro ta iwe paŋ pa na, ina mbulu tau zin naŋgaŋ ma tamuriŋriŋ tikamam. Aŋkam ŋgar pa ma aŋrao som kat.
20 Mbulu kizin raraate kembei zin moori tau timololo ula ka tutu na.
Pa zin kembei tikan kini, to timus kwon ma tiso: “Niam ti amkam ŋoobo mbulu sa som.”

21 Mbulu paŋ ta iwedet su toono, mi tamen irao pa iti tomtom ŋgar kiti som.
Tere na, tumurur pa.
22 Ta na, mbulu tau mbesooŋo sorok iwe king.
Mi iwe ru pa na, mbulu tau wal kankaanaŋan timbot ambai mi tirao kat pa kan kini mi len koroŋ.
23 To iwe tel pa na, mbulu tau moori sa iwoolo, mi tamen kusiini iurur leleene pini som.
Mi iwe paŋ pa na, mbulu tau mbesooŋo moori sa ikam moori ta imborro i na muriini ma iwe biibi pini.

24 Koroŋ munmun paŋ ta timbotmbot toono, mi len ŋgar biibi kat. Koroŋ ta kembei:
25 Ta na, moolo. Pa zin len mburan biibi som.
Tamen mazwaana ki zoŋ na, tikamam uraata biibi bekena tindoundou kan kini. Beso yaŋ imar ma lele isaana, to kan kini imbotmbot. Tiru zalan som.
26 Mi iwe ru pa na, moozo. Pa zin tomini len mburan biibi som.
Tamen gorgori tirru len lele be tike lela mi timbot ambai.
27 Mi iwe tel pa na, siizi pakan. Pa zin len king sa som.
Tamen sombe tipa, na tiparto zin mi tipa raraate men.
28 Mi iwe paŋ pa na, ŋguloŋ. Pa ina koroŋ musaana. Irao teteege pa namanda.
Tamen timbotmbot lela ruumu bibip kizin king tomini.

29 Mi koroŋ paŋ ta tizarra kan mbooro mi tiwwa. Tana lelende be terre lende.
30 Ta na, laion. Pa ni mburaana biibi ma ilip pa koroŋ boozomen ta tiwwa pa toono na.
Tana kosasa irao ikami ma iko na som.
31 Mi iwe ru pa na, man tatariigi ta iwwa.
To iwe tel pa na, mekmek.
Mi iwe paŋ pa na, king ta iwwa raama zin malmal kan kini.

32 Sombe nu kamam ŋgar be kam mbulu kankaanaŋana mi pakur itum, som lelem iurur pa mbulu sananŋana, na ambai be so sua sa pepe.
Maane men, mi zem ŋgar pa mbulu tana.
33 Sombe totooro tui, nako iwe bata.
Mi sombe tumbuulu tomtom sa kuzuunu, nako takam ma siŋ isu.
Mi sombe tapamalmal tomtom keten, nako takam ma malmal ipet!
Copyright information for `MNA