## Luke 6

1Ἐγένετο δὲ ἐν
σαββάτῳ = WH Treg NA/NIV: || σαββάτῳ δευτεροπρώτῳ = RP
σαββάτῳ διαπορεύεσθαι αὐτὸν
διὰ = WH Treg NA/NIV: || διὰ τῶν = RP
διὰ σπορίμων, καὶ ἔτιλλον οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ
καὶ ἤσθιον τοὺς στάχυας = WH Treg NA/NIV: || τοὺς στάχυας καὶ ἤσθιον = RP
καὶ ἤσθιον τοὺς στάχυας ⸃ ψώχοντες ταῖς χερσίν.
2τινὲς δὲ τῶν Φαρισαίων
εἶπαν = WH Treg NA/NIV: || εἶπαν αὐτοῖς = RP
εἶπαν· Τί ποιεῖτε οὐκ
ἔξεστιν = WH Treg NA/NIV: || ἔξεστιν ποιεῖν ἐν = RP
ἔξεστιν τοῖς σάββασιν;
3καὶ ἀποκριθεὶς πρὸς αὐτοὺς εἶπεν Ἰησοῦς· Οὐδὲ τοῦτο ἀνέγνωτε ἐποίησεν Δαυὶδ
ὁπότε = RP: || ὅτε = WH Treg NA/NIV
ὁπότε ἐπείνασεν αὐτὸς καὶ οἱ μετ᾽ αὐτοῦ
ὄντες = NA/NIV RP: || [omit] = WH Treg
ὄντες;
4
ὡς = WH Treg RP NA: || [omit] = NIV
ὡς εἰσῆλθεν εἰς τὸν οἶκον τοῦ θεοῦ καὶ τοὺς ἄρτους τῆς προθέσεως
λαβὼν = WH Treg NA/NIV: || ἔλαβεν καὶ = RP
λαβὼν ἔφαγεν καὶ
ἔδωκεν = WH Treg NA/NIV: || ἔδωκεν καὶ = RP
ἔδωκεν τοῖς μετ᾽ αὐτοῦ, οὓς οὐκ ἔξεστιν φαγεῖν εἰ μὴ μόνους τοὺς ἱερεῖς;
5καὶ ἔλεγεν
αὐτοῖς = WH NA/NIV: || αὐτοῖς ὅτι = Treg RP
αὐτοῖς· Κύριός ἐστιν
τοῦ σαββάτου ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου = WH NA/NIV: || ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου τοῦ σαββάτου = Treg RP
τοῦ σαββάτου υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ⸃.

6Ἐγένετο
δὲ = WH Treg NA/NIV: || δὲ καὶ = RP
δὲ ἐν ἑτέρῳ σαββάτῳ εἰσελθεῖν αὐτὸν εἰς τὴν συναγωγὴν καὶ διδάσκειν· καὶ ἦν
ἄνθρωπος ἐκεῖ = WH Treg NA/NIV: || ἐκεῖ ἄνθρωπος = RP
ἄνθρωπος ἐκεῖ ⸃ καὶ χεὶρ αὐτοῦ δεξιὰ ἦν ξηρά·
7
παρετηροῦντο = WH Treg NA/NIV: || Παρετήρουν = RP
παρετηροῦντο
δὲ = Treg RP: || δὲ αὐτὸν = WH NA/NIV
δὲ οἱ γραμματεῖς καὶ οἱ Φαρισαῖοι εἰ ἐν τῷ σαββάτῳ
θεραπεύει = WH Treg NA/NIV: || θεραπεύσει = RP
θεραπεύει, ἵνα εὕρωσιν
κατηγορεῖν = WH Treg NA/NIV: || κατηγορίαν = RP
κατηγορεῖν αὐτοῦ.
8αὐτὸς δὲ ᾔδει τοὺς διαλογισμοὺς αὐτῶν,
εἶπεν δὲ = WH Treg NA/NIV: || καὶ εἶπεν = RP
εἶπεν δὲ ⸃ τῷ
ἀνδρὶ = WH Treg NA/NIV: || ἀνθρώπῳ = RP
ἀνδρὶ τῷ ξηρὰν ἔχοντι τὴν χεῖρα·
Ἔγειρε = WH Treg NA/NIV: || Ἔγειραι = RP
Ἔγειρε καὶ στῆθι εἰς τὸ μέσον·
καὶ = WH Treg NA/NIV: || Ὁ δὲ = RP
καὶ ἀναστὰς ἔστη.
9εἶπεν
δὲ = WH Treg NA/NIV: || οὖν = RP
δὲ Ἰησοῦς πρὸς αὐτούς·
Ἐπερωτῶ = WH Treg NA/NIV: || Ἐπερωτήσω = RP
Ἐπερωτῶ ὑμᾶς,
εἰ = WH Treg NA/NIV: || τί = RP
εἰ ἔξεστιν
τῷ σαββάτῳ = WH Treg NA/NIV: || τοῖς σάββασιν = RP
τῷ σαββάτῳ ⸃ ἀγαθοποιῆσαι κακοποιῆσαι, ψυχὴν σῶσαι
ἀπολέσαι = WH Treg NA/NIV: || ἀποκτεῖναι = RP
ἀπολέσαι;
10καὶ περιβλεψάμενος πάντας αὐτοὺς εἶπεν αὐτῷ· Ἔκτεινον τὴν χεῖρά σου· δὲ ἐποίησεν, καὶ ἀπεκατεστάθη χεὶρ
αὐτοῦ = WH NA/NIV: || αὐτοῦ ὡς ἡ ἄλλη = Treg; || αὐτοῦ ὑγιὴς ὡς ἡ ἄλλη = RP
αὐτοῦ.
11αὐτοὶ δὲ ἐπλήσθησαν ἀνοίας, καὶ διελάλουν πρὸς ἀλλήλους τί ἂν ποιήσαιεν τῷ Ἰησοῦ.

12Ἐγένετο δὲ ἐν ταῖς ἡμέραις ταύταις
ἐξελθεῖν αὐτὸν = WH Treg NA/NIV: || ἐξηλθεν = RP
ἐξελθεῖν αὐτὸν ⸃ εἰς τὸ ὄρος προσεύξασθαι, καὶ ἦν διανυκτερεύων ἐν τῇ προσευχῇ τοῦ θεοῦ.
13καὶ ὅτε ἐγένετο ἡμέρα, προσεφώνησεν τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ, καὶ ἐκλεξάμενος ἀπ᾽ αὐτῶν δώδεκα, οὓς καὶ ἀποστόλους ὠνόμασεν, 14Σίμωνα ὃν καὶ ὠνόμασεν Πέτρον καὶ Ἀνδρέαν τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ
καὶ = WH Treg NA/NIV: || [omit] = RP
καὶ Ἰάκωβον καὶ Ἰωάννην
καὶ = WH Treg NA/NIV: || [omit] = RP
καὶ Φίλιππον καὶ Βαρθολομαῖον
15
καὶ = WH Treg NA/NIV: || [omit] = RP
καὶ Μαθθαῖον καὶ Θωμᾶν
καὶ = WH NA/NIV: || [omit] = Treg RP
καὶ
Ἰάκωβον = WH Treg NA/NIV: || Ἰάκωβον τὸν τοῦ = RP
Ἰάκωβον Ἁλφαίου καὶ Σίμωνα τὸν καλούμενον Ζηλωτὴν
16
καὶ = WH Treg NA/NIV: || [omit] = RP
καὶ Ἰούδαν Ἰακώβου καὶ Ἰούδαν
Ἰσκαριὼθ = WH Treg NA/NIV: || Ἰσκαριώτην = RP
Ἰσκαριὼθ
ὃς = WH NA/NIV: || ὃς καὶ = Treg RP
ὃς ἐγένετο προδότης.

17Καὶ καταβὰς μετ᾽ αὐτῶν ἔστη ἐπὶ τόπου πεδινοῦ, καὶ ὄχλος
πολὺς = WH NA/NIV: || [omit] = Treg RP
πολὺς μαθητῶν αὐτοῦ, καὶ πλῆθος πολὺ τοῦ λαοῦ ἀπὸ πάσης τῆς Ἰουδαίας καὶ Ἰερουσαλὴμ καὶ τῆς παραλίου Τύρου καὶ Σιδῶνος,
18οἳ ἦλθον ἀκοῦσαι αὐτοῦ καὶ ἰαθῆναι ἀπὸ τῶν νόσων αὐτῶν· καὶ οἱ
ἐνοχλούμενοι ἀπὸ = WH Treg NA/NIV: || ὀχλούμενοι ὑπὸ = RP
ἐνοχλούμενοι ἀπὸ ⸃ πνευμάτων
ἀκαθάρτων = WH Treg NA/NIV: || ἀκαθάρτων καὶ = RP
ἀκαθάρτων ἐθεραπεύοντο·
19καὶ πᾶς ὄχλος
ἐζήτουν = WH Treg NA/NIV: || ἐζήτει = RP
ἐζήτουν ἅπτεσθαι αὐτοῦ, ὅτι δύναμις παρ᾽ αὐτοῦ ἐξήρχετο καὶ ἰᾶτο πάντας.

20Καὶ αὐτὸς ἐπάρας τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ εἰς τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ ἔλεγεν· Μακάριοι οἱ πτωχοί, ὅτι ὑμετέρα ἐστὶν βασιλεία τοῦ θεοῦ. 21μακάριοι οἱ πεινῶντες νῦν, ὅτι χορτασθήσεσθε. μακάριοι οἱ κλαίοντες νῦν, ὅτι γελάσετε.

22Μακάριοί ἐστε ὅταν μισήσωσιν ὑμᾶς οἱ ἄνθρωποι, καὶ ὅταν ἀφορίσωσιν ὑμᾶς καὶ ὀνειδίσωσιν καὶ ἐκβάλωσιν τὸ ὄνομα ὑμῶν ὡς πονηρὸν ἕνεκα τοῦ υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου· 23χάρητε ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ καὶ σκιρτήσατε, ἰδοὺ γὰρ μισθὸς ὑμῶν πολὺς ἐν τῷ οὐρανῷ· κατὰ
τὰ αὐτὰ = WH Treg NA/NIV: || ταῦτα = RP
τὰ αὐτὰ ⸃ γὰρ ἐποίουν τοῖς προφήταις οἱ πατέρες αὐτῶν.
24πλὴν οὐαὶ ὑμῖν τοῖς πλουσίοις, ὅτι ἀπέχετε τὴν παράκλησιν ὑμῶν. 25οὐαὶ ὑμῖν, οἱ ἐμπεπλησμένοι
νῦν = WH Treg NA/NIV: || [omit] = RP
νῦν, ὅτι πεινάσετε.
οὐαί = WH Treg NA/NIV: || οὐαί ὑμῖν = RP
οὐαί, οἱ γελῶντες νῦν, ὅτι πενθήσετε καὶ κλαύσετε.

26Οὐαὶ ὅταν
καλῶς ὑμᾶς = WH Treg RP: || ὑμᾶς καλῶς = NA/NIV
καλῶς ὑμᾶς ⸃ εἴπωσιν
πάντες = WH Treg NA/NIV: || [omit] = RP
πάντες οἱ ἄνθρωποι, κατὰ
τὰ αὐτὰ = WH Treg NA/NIV: || ταῦτα = RP
τὰ αὐτὰ ⸃ γὰρ ἐποίουν τοῖς ψευδοπροφήταις οἱ πατέρες αὐτῶν.

27Ἀλλὰ ὑμῖν λέγω τοῖς ἀκούουσιν, ἀγαπᾶτε τοὺς ἐχθροὺς ὑμῶν, καλῶς ποιεῖτε τοῖς μισοῦσιν ὑμᾶς, 28εὐλογεῖτε τοὺς καταρωμένους
ὑμᾶς = WH Treg NA/NIV: || ὑμῖν = RP
ὑμᾶς, προσεύχεσθε
περὶ = WH NA/NIV: || ὑπὲρ = Treg RP
περὶ τῶν ἐπηρεαζόντων ὑμᾶς.
29τῷ τύπτοντί σε ἐπὶ τὴν σιαγόνα πάρεχε καὶ τὴν ἄλλην, καὶ ἀπὸ τοῦ αἴροντός σου τὸ ἱμάτιον καὶ τὸν χιτῶνα μὴ κωλύσῃς. 30
παντὶ = WH NA/NIV: || παντὶ δὲ τῷ = Treg RP
παντὶ αἰτοῦντί σε δίδου, καὶ ἀπὸ τοῦ αἴροντος τὰ σὰ μὴ ἀπαίτει.
31καὶ καθὼς θέλετε ἵνα ποιῶσιν ὑμῖν οἱ
ἄνθρωποι = WH NA/NIV: || ἄνθρωποι καὶ ὑμεῖς = Treg RP
ἄνθρωποι, ποιεῖτε αὐτοῖς ὁμοίως.

32Καὶ εἰ ἀγαπᾶτε τοὺς ἀγαπῶντας ὑμᾶς, ποία ὑμῖν χάρις ἐστίν; καὶ γὰρ οἱ ἁμαρτωλοὶ τοὺς ἀγαπῶντας αὐτοὺς ἀγαπῶσιν. 33
καὶ = Treg NIV RP: || καὶ γὰρ = WH NA
καὶ ἐὰν ἀγαθοποιῆτε τοὺς ἀγαθοποιοῦντας ὑμᾶς, ποία ὑμῖν χάρις ἐστίν;
καὶ = WH NA/NIV: || καὶ γὰρ = Treg RP
καὶ οἱ ἁμαρτωλοὶ τὸ αὐτὸ ποιοῦσιν.
34καὶ ἐὰν
δανίσητε = WH NA/NIV: || δανείζετε = Treg; || δανείζητε = RP
δανίσητε παρ᾽ ὧν ἐλπίζετε
λαβεῖν = WH Treg NA/NIV: || ἀπολαβεῖν = RP
λαβεῖν, ποία ὑμῖν χάρις ἐστίν;
καὶ = WH NA/NIV: || καὶ γὰρ = Treg RP
καὶ ἁμαρτωλοὶ ἁμαρτωλοῖς δανίζουσιν ἵνα ἀπολάβωσιν τὰ ἴσα.
35πλὴν ἀγαπᾶτε τοὺς ἐχθροὺς ὑμῶν καὶ ἀγαθοποιεῖτε καὶ δανίζετε μηδὲν ἀπελπίζοντες· καὶ ἔσται μισθὸς ὑμῶν πολύς, καὶ ἔσεσθε υἱοὶ Ὑψίστου, ὅτι αὐτὸς χρηστός ἐστιν ἐπὶ τοὺς ἀχαρίστους καὶ πονηρούς. 36
γίνεσθε = WH Treg NA/NIV: || γίνεσθε οὖν = RP
γίνεσθε οἰκτίρμονες
καθὼς = WH NIV: || καθὼς καὶ = Treg RP NA
καθὼς πατὴρ ὑμῶν οἰκτίρμων ἐστίν·

37Καὶ μὴ κρίνετε, καὶ οὐ μὴ κριθῆτε·
καὶ = WH NA/NIV: || [omit] = Treg RP
καὶ μὴ καταδικάζετε, καὶ οὐ μὴ καταδικασθῆτε. ἀπολύετε, καὶ ἀπολυθήσεσθε·
38δίδοτε, καὶ δοθήσεται ὑμῖν· μέτρον καλὸν πεπιεσμένον
σεσαλευμένον = WH Treg NA/NIV: || καὶ σεσαλευμένον καὶ = RP
σεσαλευμένον ὑπερεκχυννόμενον δώσουσιν εἰς τὸν κόλπον ὑμῶν·
ᾧ γὰρ μέτρῳ = WH Treg NA/NIV: || Τᾧ γὰρ αὐτῷ μέτρῳ ᾧ = RP
γὰρ μέτρῳ ⸃ μετρεῖτε ἀντιμετρηθήσεται ὑμῖν.

39Εἶπεν δὲ
καὶ = WH Treg NA/NIV: || [omit] = RP
καὶ παραβολὴν αὐτοῖς· Μήτι δύναται τυφλὸς τυφλὸν ὁδηγεῖν; οὐχὶ ἀμφότεροι εἰς βόθυνον
ἐμπεσοῦνται = WH Treg NA/NIV: || πεσοῦνται = RP
ἐμπεσοῦνται;
40οὐκ ἔστιν μαθητὴς ὑπὲρ τὸν
διδάσκαλον = WH Treg NA/NIV: || διδάσκαλον αὐτοῦ = RP
διδάσκαλον, κατηρτισμένος δὲ πᾶς ἔσται ὡς διδάσκαλος αὐτοῦ.
41τί δὲ βλέπεις τὸ κάρφος τὸ ἐν τῷ ὀφθαλμῷ τοῦ ἀδελφοῦ σου, τὴν δὲ δοκὸν τὴν ἐν τῷ ἰδίῳ ὀφθαλμῷ οὐ κατανοεῖς; 42
πῶς = WH NA/NIV: || ἢ πῶς = Treg RP
πῶς δύνασαι λέγειν τῷ ἀδελφῷ σου· Ἀδελφέ, ἄφες ἐκβάλω τὸ κάρφος τὸ ἐν τῷ ὀφθαλμῷ σου, αὐτὸς τὴν ἐν τῷ ὀφθαλμῷ σοῦ δοκὸν οὐ βλέπων; ὑποκριτά, ἔκβαλε πρῶτον τὴν δοκὸν ἐκ τοῦ ὀφθαλμοῦ σοῦ, καὶ τότε διαβλέψεις
τὸ κάρφος … σου ἐκβαλεῖν = WH NA/NIV: || ἐκβαλεῖν τὸ κάρφος … σου = Treg RP
τὸ κάρφος τὸ ἐν τῷ ὀφθαλμῷ τοῦ ἀδελφοῦ σου ἐκβαλεῖν ⸃.

43Οὐ γάρ ἐστιν δένδρον καλὸν ποιοῦν καρπὸν σαπρόν, οὐδὲ
πάλιν = WH Treg NA/NIV: || [omit] = RP
πάλιν δένδρον σαπρὸν ποιοῦν καρπὸν καλόν.
44ἕκαστον γὰρ δένδρον ἐκ τοῦ ἰδίου καρποῦ γινώσκεται· οὐ γὰρ ἐξ ἀκανθῶν συλλέγουσιν σῦκα, οὐδὲ ἐκ βάτου
σταφυλὴν τρυγῶσιν = WH Treg NA/NIV: || τρυγῶσιν σταφυλήν = RP
σταφυλὴν τρυγῶσιν ⸃.
45 ἀγαθὸς ἄνθρωπος ἐκ τοῦ ἀγαθοῦ θησαυροῦ τῆς καρδίας
αὐτοῦ = Treg RP: || [omit] = WH NA/NIV
αὐτοῦ προφέρει τὸ ἀγαθόν, καὶ
πονηρὸς = WH Treg NA/NIV: || πονηρὸς ἄνθρωπος = RP
πονηρὸς ἐκ τοῦ
πονηροῦ = WH Treg NA: || πονηροῦ θησαυροῦ τῆς καρδίας αὑτοῦ = NIV RP
πονηροῦ προφέρει τὸ πονηρόν· ἐκ γὰρ
περισσεύματος = WH Treg NA/NIV: || τοῦ περισσεύματος τῆς = RP
περισσεύματος καρδίας λαλεῖ τὸ στόμα αὐτοῦ.

46Τί δέ με καλεῖτε· Κύριε κύριε, καὶ οὐ ποιεῖτε λέγω; 47πᾶς ἐρχόμενος πρός με καὶ ἀκούων μου τῶν λόγων καὶ ποιῶν αὐτούς, ὑποδείξω ὑμῖν τίνι ἐστὶν ὅμοιος· 48ὅμοιός ἐστιν ἀνθρώπῳ οἰκοδομοῦντι οἰκίαν ὃς ἔσκαψεν καὶ ἐβάθυνεν καὶ ἔθηκεν θεμέλιον ἐπὶ τὴν πέτραν· πλημμύρης δὲ γενομένης προσέρηξεν ποταμὸς τῇ οἰκίᾳ ἐκείνῃ, καὶ οὐκ ἴσχυσεν σαλεῦσαι αὐτὴν
διὰ τὸ καλῶς οἰκοδομῆσθαι αὐτήν = WH Treg NA/NIV: || τεθεμελίωτο γὰρ ἐπὶ τὴν πέτραν = RP
διὰ τὸ καλῶς οἰκοδομῆσθαι αὐτήν ⸃.
49 δὲ ἀκούσας καὶ μὴ ποιήσας ὅμοιός ἐστιν ἀνθρώπῳ οἰκοδομήσαντι οἰκίαν ἐπὶ τὴν γῆν χωρὶς θεμελίου, προσέρηξεν ποταμός, καὶ
εὐθὺς συνέπεσεν = WH Treg NA/NIV: || εὐθὲως ἔπεσεν = RP
εὐθὺς συνέπεσεν ⸃, καὶ ἐγένετο τὸ ῥῆγμα τῆς οἰκίας ἐκείνης μέγα.