‏ Proverbs 14

Сэсэн мэргэнэй үрэ – үнэн шударга ябадал

1Сэсэн ухаатай эхэнэр гэрээ түбхинүүлдэг,
мунхаг эхэнэр өөрынгөө гараар гэр байдалаа һандаргадаг.
2Зүб ябадалта хүн Эзэнһээ бэшэрдэг хүн сэхэ харгытай,
Тэрэниие тоодоггүй хүн замһаа хадуурна.
3Тэнэг хүнэй аманда нюргыень сохихо һабаа байха,
сэсэнэй үгэ өөрыень хамгаалдаг.
4Сар үгы газарта тэбшэ хооһон,
хүсэтэй сарнууд ургасын оршо нэмэдэг.
5Этигэлтэй гэршэ худал ярихагүй,
хуурмаг гэршэ худал үгэ урадхуулдаг.
6Сабаагүй ябадалтай хүн сэсэ мэргэниие бэдэрбэшье олохогүй.
Ухаатай хүндэ мэдэлгэ бэлээр олдодог.
7Тэнэг хүнтэй бү нүхэсэ,
тэрэ шамайе юундэшье һургахагүй.
8Бэрхэ хүнэй сэсэн ухаан өөрын зам ойлгохо ябадал мүн.
Харин тэнэгэй мунхаглал хадаа мэхэ гохо.
9Тэнэг мунхагууд гэмээ наманшалһан үргэл хэхэдэ, наада баридаг,
үнэн сэдьхэлтэй хүнүүдтэ Эзэн талархалаа мэдүүлдэг.
10Гашуудалтай хүн зоболонгоо мэдэнэ,
баяр баясхалангаа өөрөөл тэрэ мэдэрхэ.
11Нүгэлтэй хүнэй гэр байдал һандарха,
үнэн сэдьхэлтэй хүнэй байра һэргэн үндэрлэхэ.
12Хүндэ зүб шэнги һанагдадаг замынь үхэл руу хүтэлдэг байха.
13Энеэгшын зүрхэн үбдэхэ ушар байха.
Баясхаланай түгэсхэлдэ гашуудал ерэжэ магад.
14Замһаа хадуурһан хүн үйлынгөө үреэр болоно.
Һайн хүн хэһэн үйлэдөө сэдьхэлээ ханана.
15Гэнэн хүн бүхы юумэндэ этигэдэг.
Ухаатай хүн алхам бүхэнөө бодожо үзэдэг.
16Сэсэн хүн болгоомжотой, мууһаа зайлахые оролдодог.
Тэнэг хүн дээрэлхүү ба өөрыгөө һүрхэйб гэжэ тоолодог.
17Түргэн сухалтай хүн мунхаг үйлэ хэдэг,
хорон һанаагаар мууе хэдэг хүн үзэн ядагдадаг.
18Гэнэн хүнүүд тэнэг ябадал залгамжалан абадаг.
Ухаатай һонор хүн мэдэлгын шагналда хүртэнэ.
19Хорон һанаата һайн хэрэг үйлэдэгшэдэй урда сүхэрхэ.
Нүгэлтэн үнэн шударга хүнэй хаалгын урда сүхэрхэ.
20Ядуу хүнһөө хүршэнь зайладаг,
баян хүндэ найза нүхэд олон олдохо.
21Хүршэеэ газаашалагша нүгэл үйлэдэнэ.
Ядуу хүндэ нигүүлсэлтэйгээр хандагша хүн үреэлтэй.
22Мууе һэдэгшэд эндүүрнэ бэшэ гү?
Һайниие һэдэгшэдэ энэрэл ба хайра хүндэ байха.
23Хүдэлмэри бүхэн ашагтай,
дэмы хооһон яряан хохидол асарна.
24Сэсэн хүнүүдэй титимынь тэдэнэй баялиг болоно.
Мунхагай тэнэглэл тэнэгээрээл дүүрэдэг.
25Үнэншэ гэршэ ами абардаг,
хуурмаг хүнэй гэршэ мэхээрээ дүүрэдэг.
26Эзэнһээ бэшэрэл найдамтай хамгаалал,
шинии ба үри хүүгэдэйш хорохо газар болодог.
27Эзэнһээ бэшэрэл амидаралай ундарал,
тэрэ үхэлһөө зайлуулдаг.
28Түмэн арад хаанай һүр хүсэн,
үсөөн арад ноёной мүхэлгэ.
29Уурлахадаа удаан хүн ехэ ухаатай.
Түргэн сухалтай хүн мунхаг ябадал үргэдэг.
30Тэнигэр сэдьхэл махабадта ами үгэдэг,
атаа мэеэн хадаа голдо хүрэдэг үбшэн.
31Үгытэйшүүлые дарладаг хүн Бүтээгшые буруушаана,
гуйраншаниие хайрлаха сэдьхэл Бүтээгшын нэрэ хүндэ үргэнэ.
32Нүгэлтэн муу үйлынгөө түлөө хойшо хаягдадаг.
Үнэн шударга хүн үхөөшье һаа, найдаха найдалтай.
33Сэсэн ухаан бэрхэ хүнэй зүрхэндэ оршодог,
мунхагуудайшье дунда өөрыгөө мэдүүлдэг.
34Үнэн шударга ябадал арад түмэниие алдаршуулна,
харин нүгэл хилэн нэрыень гутаана.
35Хаанай талархал бэрхэ зарасада хүртэдэг.
Уур хилэнгынь нэрыень гутаагшада буудаг.