‏ Proverbs 16

1Тугу оҥоруохтааххын торумнанаҕын эрээри, түмүк тылы Айыы Тойон этэр ▼

▼ Тугу оҥоруохтааххын торумнанаҕын эрээри, түмүк тылы Айыы Тойон этэр – Эбэтэр, Тугу этиэхтээххин торумнанаҕын эрээри, Айыы Тойон биэрбитин эрэ этэҕин.

.

2Төһө да суолуҥ-ииһиҥ эҥкилэ суох курдугун иһин,
куккун-сүргүн Айыы Тойон тургутан көрөр.

3Дьыалаҕын-куолугун Айыы Тойоҥҥо туттар,
оччоҕо туруорбут соруккун ситиэҕиҥ.

4 Айыы Тойон тугу барытын соруктаах айбыт,
бэл хара дьайдаахтары кытта алдьархай күнүгэр анаабыт.

5Киэбиримсиктэн Айыы Тойон сиргэнэр;
саараама даҕаны, кини накаастабылтан куотуо суоҕа.

6Аһыныгас буол, кырдьыгы тутус, оччоҕо буруйгун боруостаныаҥ;
Айыы Тойонтон толун, оччоҕо хара дьайтан харыстаныаҥ.

7 Айыы Тойон сөптөөх суолунан иһэр диэбит киһитин
өстөөхтөрүн да кытта иллэһиннэриэҕэ.

8Албыннаан-түөкэйдээн байыахтааҕар,
дьадаҥытык да буоллар, кырдьыгынан сылдьыбыт ордук.

9Барыахтаах суолгун барҕалыыгын эрээри,
хардыыгын Айыы Тойон салайар.

10Ыраахтааҕы төлкөлөөх тылы түстүүр,
кини ыйааҕа сыысхала суох.

11Сөпкө көрдөрөр ыйааһын – Айыы Тойон ирдэбилэ,
мөһөөччүктээх киирэ эмиэ – Кини оҥоһуга.

12Бүрүстүөлү кырдьык туругурдар,
ол иһин ыраахтааҕылар кири-дьайы тулуйбаттар.

13Ыраахтааҕы кырдьыгы истиэн баҕарар,
онон көнө дьону сөбүлүүр.

14Уордайбыт ыраахтааҕы өлөртөрүөн да сөп,
ол эрээри муударай киһи кинини уоскутуоҕа.

15Ыраахтааҕы үөрбүт хараҕа олоҕу эрэннэрэр;
кини үтүө сыһыана сааскы быйаҥнаах ардах кэриэтэ.

16Кыһыл көмүһү мунньуохтааҕар билиини муспут ордук;
үрүҥ көмүһү көрдүөхтээҕэр өйдөөх буоларга дьулуспут ордук.

17Үтүө киһи кири-дьайы тумнан барар;
ким суолун-ииһин харыстанар, ол өлөртөн быыһанар.

18Үрдүктүк санаммыт үгдэрийэр,
үтүөмсүк бүдүрүйэр.

19Баламаттары кытта былдьаммыт баайы үллэстиэхтээҕэр,
дьадаҥылары кытта көрсүөтүк олорбут ордук.

20Үөрэнэр үөрэххин болҕой ▼

▼ Үөрэнэр үөрэххин болҕой – Эбэтэр, Оҥорор дьыалаҕын өйдөөхтүк оҥор.

– ситиһиилээх буолуоҥ;
Айыы Тойоҥҥо эрэн – дьоллоох буолуоҥ.

21Ким муударай сүрэхтээх, ол үтүө өйдөөх дэтиэҕэ,
ким эйэҕэс тыллаах, ол итэҕэтиэҕэ.

22Өйдөөх киһиэхэ өйө – өлбөт мэҥэ уута,
оттон ньүдьү-балай накаастабыла – кини акаарыта.

23Оттомноох киһи тыла-өһө ыйааһыннаах,
онон кини этэрэ итэҕэтиилээх.

24Үтүө тыл мүөт кэриэтэ:
дууһаҕын үөрдэр, эккин-хааҥҥын үтүөрдэр.

25Сорох суол, көрдөххө, көнө курдук эрээри,
тиһэҕэр өлүүгэ тиэрдэр.

26Үлэһит айаҕар сыралаһар,
аччыктыыр кыһалҕа кинини кыһайар.

27Куһаҕан куһаҕаҥҥа тиллэр,
айаҕын атыа кэрэх – уотунан тибэр.

28Уодаһыннаах киһи дьону охсуһуннарар,
хобуоччу эмиэ доҕордуулары өстөһүннэрэр.

29Хара санаалаахтар дьону сатарыталлар,
хараҥа-халтараан суолга анньаллар.

30Оҕуруктаары оҥостооччу хараҕын быһыччы көрөр,
куһаҕаҥҥа сананааччы уоһун хаанньатар.

31Маҥан баттах – килбиэннээх мэнньиэс,
дьоһуннаах олох түмүгэ.

32Тулуурдаах киһи бухатыырдааҕар ордук,
ким бэйэтин кыатанар, ол куораты ылар сэрииһиттээҕэр күүстээх.

33Түөрэх кэбиһэллэр эрээри,
барытын Айыы Тойон быһаарар.