1Ki 10 | TukCyr16 | STEP | Шеба меликеси Сүлейманың Реббе гойян хорматының ат-овазасыны эшидип, оны кын соваллар билен сынамага Иерусалиме гелди.

‏ 1 Kings 10

Шеба меликеси Иерусалиме гелйәр

(2 Йыл язгылары 9:1-12)

1 Шеба меликеси Сүлейманың Реббе гойян хорматының ат-овазасыны эшидип, оны кын соваллар билен сынамага Иерусалиме гелди. 2 Шеба меликеси уммасыз байлык, хошбой ыслы затлар, көп мукдардакы алтын ве гымматбаха дашлар йүкленен дүелер билен Иерусалиме гелди. Ол Сүлейманың янына гелип, йүрегине дүвен әхли соваллары сорады. 3 Сүлейман онуң әхли совалларына җогап берди. Патыша онуң екеҗе совалыны-да җогапсыз галдырмады. 4 – 5 Шеба меликеси Сүлейманың пайхасыны, онуң гуран өйүни, сачагындакы нәз-ныгматлары, эмелдарларының яшаян ерлерини, хызматкәрлериниң хызматыны, оларың эгин-эшиклерини, онуң сакыларыны, Реббиң өйүнде берйән якма гурбанлыкларыны гөренде, онуң бу затлара акылы хайран болды.

6 – 7 Ол патыша шейле дийди: «Юрдумда ишлериң хакда, парасатың хакда эшиден сөзлерим догры экен, йөне мен гелип, өз гөзлерим билен гөрйәнчәм, айдыланлара ынанмадым. Маңа онуң ярысыны хем айтмандырлар. Сениң пәхим-пайхасың, ровачлыгың мениң эшидишимден хас артык экен. 8 Сениң халкың нәхили багтлы! Хемише хузурыңда болуп, пәхим-пайхасыңы эшидйән эмелдарларың нәхили багтлы! 9 Сенден хошал болуп, сени ысрайыл тагтында отурдан Худайың Реббе алкыш болсун! Реб Ысрайылы эбедилик сөенсоң, адалаты ве хакыкаты берҗай этмегиң үчин сени патыша этди». 10 Онсоң Шеба меликеси Сүлейман патыша ики йүз батман ^{▼▼Ики йүз батман – еврейче йүз йигрими киккар. Бу такм. 4 тонна деңдир.} алтын, көп мукдарда атырлары ве гымматбаха дашлары берди. Сүлейман патыша Шеба меликесиниңки ялы шейле көп мукдардакы хошбой ыслы затлар хич берилмәнди.

11 Хирамың Опырдан алтын гетирен гәмиси ол ерден көп мукдарда сандал агаҗыны ве гымматбаха дашлары хем гетирди. 12 Патыша сандал агаҗындан Реббиң өйүне, патышаның көшгүне сөелер, айдымчылар үчин лирадыр арфалар ясады; бейле сандал агаҗы шу гүне ченли гөрлүп-эшидилмәнди.

13 Сүлейман патыша Шеба меликесине өз эчилен затларындан дашары онуң гөвнүниң ислән задыны берди. Шейдип, Шеба меликеси эмелдарлары билен өз юрдуна доланды.

Сүлейманың байлыклары

(2 Йыл язгылары 9:13-28)

14 – 15 Сүлеймана бир йылда гелен алтының аграмы алыш-бериш эдйән адамлардан, сөвдагәрлериң сөвдасындан, әхли арап шаларындан, юрдуң хәкимлеринден гелен алтындан дашары бир мүң бир йүз отуз батмандан говракды ^{▼▼Бир мүң бир йүз отуз батман – еврейче алты йүз алтмыш алты киккар. Бу такм. 23 тонна деңдир.}. 16 Сүлейман патыша дөвме алтындан ики йүз саны улы галкан ясады. Хер бир улы галкана, он еди гадак ^{▼▼Он еди гадак – еврейче алты йүз шекел. Бу такм. 7 кг деңдир.} алтын сарп эдилди. 17 Ол дөвме алтындан үч йүз галкан ясады; хер галкана дөрт ярым гадак ^{▼▼Дөрт ярым гадак – еврейче үч мина. Бу такм. 1,8 кг деңдир.} алтын сарп эдилди. Патыша булары «Ливан җеңңели» атлы көшгүнде гойды. 18 Патыша тагтыны пилиң сүңки билен хашамлап, сап алтына гаплады. 19 Тагтың алты басганчагы барды, арка тарапдан тагтың депеси тегелекди, күрсиниң ики тарапында хем тирсекликлер, тирсекликлериң гапдалында-да ики ёлбарс дурды. 20 Алты басганчагың хер тарапында бир ёлбарс, җеми он ики ёлбарс дурды. Бейле зат энтек асла хич бир юртда ясалманды. 21 Сүлейманың гап-гачларының барысы алтынданды. Онуң «Ливан җеңңели» атлы көшгүниң әхли гап-гачлары-да сап алтынданды. Күмүшден хич зат ёкды, себәби күмүш Сүлейманың дөврүнде хич затча гөрүлмейәрди. 22 Чүнки Сүлейманың Хирамың гәмилери билен бирликде деңизде гәмилери барды. Деңиз гәмилери үч йылда бир гезек гелип, алтын, күмүш, пил дишини, маймынлары ве тавуслары гетирердилер.

23 Шейдип, Сүлейман патыша байлыкда, пәхим-пайхасда ер йүзүндәки әхли патышалардан өңе гечди. 24 Худайың Сүлейманың йүрегине салан пайхасыны эшитмек үчин бүтин дүнйә онуң дидарына зарды. 25 Сүлейманың янына гелен хер кес йылың-йылына күмүшдир алтын энҗамлардан, эгин-эшиклерден, яраглардан, атырлардан, атлардыр гатырлардан ыбарат болан совгатларыны гетирйәрди.

26 Сүлейман сөвеш арабалары билен арабалы эсгерлери топлады; онуң бир мүң дөрт йүз сөвеш арабасы, он ики мүң сөвеш арабалы эсгерлери ^{▼▼Сөвеш арабалы эсгерлери – я-да атлылар.} барды. Сүлейман оларың бирнәчесини өз янында Иерусалимде, галанларыны болса сөвеш арабаларының сакланян галаларында ерлешдирди. 27 Сүлейман Иерусалимде күмши дашлар билен дең этди, кедр агаҗыны болса гүнбатар байырлыкда гөгерйән ябаны инҗир агаҗы кимин көпелтди. 28 Сүлейманың атлары Мүсүрден ве Кеведен гетирилди; патышаның тәҗирлери олары Кеведен белли бир баха сатын алдылар. 29 Бир сөвеш арабасы он еди гадак ^{▼▼Дөрт гадак – еврейче бир йүз элли шекел. Бу такм. 1,7 кг деңдир.} төвереги күмше, бир ат болса дөрт гадакдан говрак күмше сатын алнып, олар Мүсүрден гетирилйәрди. Шейдип, бу сөвеш арабалары ве атлар Сүлейманың тәҗирлериниң үсти билен бүтин хетлериң ве Сирияның шаларына сатылярды.