‏ Daniel 2

Небукаднесарың дүйши

1Небукаднесар өзүниң патышалыгының икинҗи йылында бир дүйш гөрди. Муңа онуң йүреги ховсала дүшүп, укусы гачды. 2Онсоң патыша дүйшүни ёрдурмак үчин җадыгөйлери, палчылары, гөзбагчылары ве мүнечҗимлери топлап гетирмеги буюрды. Олар гелип, патышаның хузурында дурдулар. 3Патыша олара: «Мен бир дүйш гөрдүм. Дүйшүң ёргудыны билмек ислеги йүрегими ховсала саляр» дийди. 4Мүнечҗимлер арамей дилинде патыша йүзленип: «Патыша бакы яшасын! Гөрен дүйшүңизи өз гулларыңа айт, биз онуң нәме аңладяндыгыны ёруп берели» дийдилер. 5Патыша мүнечҗимлере шейле җогап берди: «Мен шейле карара гелдим: эгер-де сиз мениң гөрен дүйшүми ве онуң ёргудыны айдып бермесеңиз, сизиң эл-аякларыңызы чапып, өйлериңизи вейран этдирерин. 6Эмма сиз маңа гөрен дүйшүми ве онуң ёргудыны айдып берсеңиз, онда сиз менден совгатлар ве сылаг-серпайлар алып, бейик хормата мынасып боларсыңыз. Шонуң үчин хем маңа гөрен дүйшүми ве онуң ёргудыны айдып бериң». 7Олар оңа ене-де: «Илки билен, гой, патышамыз өз гулларына гөрен дүйшүни айтсын, биз хем онуң ёргудыны айдалы» дийип җогап бердилер. 8Патыша: «Мениң карарымың чынлакайдыгыны гөрүп, сизиң вагт утмак ислейәндигиңизи анык билйәрин. 9Эгер сиз маңа гөрен дүйшүми айдып бермесеңиз, сизе еке-тәк бир хөкүм гарашяндыр. Вагтың гечмеги билен сиз мениң пикирим үйтгәр өйдүп, маңа ялан ве бидерек затлар айтмак үчин өз араңызда диллешипсиңиз. Шоңа гөрә-де гөрен дүйшүми маңа сизиң өзүңиз айдып берерсиңиз. Шонда сизиң онуң ёргудыны айдып билҗекдигиңизе гөзүм етер» дийди.

10Мүнечҗимлере патыша шейле дийдилер: «Ер йүзүнде сениң эдйән бу талабыңың хөтдесинден хич ким гелип билмез! Догрусы, мунуң ялы иши бейик ве гүйчли патышаларың хич бири-де җадыгөйден я палчыдан, я-да мүнечҗимден сорамандыр. 11Патышаның сораян бу иши җуда агыр. Муны худайлардан башга хич ким патыша әшгәр эдип билмез, оларың болса месгени ынсанлар арасында дәлдир».

12Патыша муны эшидип, газап атына атланды. Ол Бабылың әхли акылдарларыны өлдүрмеги буюрды. 13Акылдарларың хеммесиниң өлдүрилмелидиги барада перман чыкды. Олар Даныели ве онуң ёлдашларыны хем өлдүрмек үчин, оларың гөзлегине чыкдылар.

14Патышаның җанпеналарының башлыгы Арёк Бабылың акылдарларыны өлдүрмәге чыканда, Даныел оңа акыллы-башлы хем парасатлылык билен сала салды. 15Ол көшк эмелдары Арёкдан: «Нәме үчин патышаның перманы бейле газаплы?» дийип сорады. Арёк болан ваканы Даныеле дүшүндирди. 16Шонда Даныел ичери гирип, патышаның дүйшүниң ёргудыны айтмак үчин өзүне вагт берилмегини хайыш этди.

17Онсоң Даныел өйүне барып, бу ахвалаты ёлдашлары Хананя, Мишайыла ве Азаря хабар берди. 18Бу сырың ачылмагы үчин Гөгүң Худайындан рехим-шепагат сорап дилег этмеклерини Даныел олардан хайыш этди. Шонда Даныел ве онуң ёлдашлары Бабылың акылдарлары билен бирликде хеләк болҗак дәлдилер.

19Соңра бу сыр Даныеле гиҗеки гөрнүш аркалы аян болды. Даныел Гөгүң Худайына алкыш айтды. 20Ол шейле дийди: «Овалдан эбедә ченли Худайың адына алкыш ягсын,
чүнки пайхас ве гудрат Оңа махсусдыр.
21Дөври ве пасыллары үйтгедйән Олдур.
Патышалары тагтдан агдарып, тагта чыкаряр.
Ол акылдара пәхим-пайхас,
дүшүнҗелә билим берйәр.
22Чуң ве гизлин сырлары Ол ачяр,
түмлүкде нәме боляныны Ол билйәр,
Онуң Өзи нурда яшаяр.
23Эй, ата-бабаларымың Худайы!
Саңа шөхрат ве өвги болсун!
Чүнки маңа пайхас ве гудрат бердиң,
Сенден дилән дилегимизи маңа аян этдиң,
патышаның буйран задыны бизе ачып бердиң».

Даныел патышаның дүйшүни ёряр

24Соңра Даныел патышаның Бабылың акылдарларыны өлдүрмек үчин беллән адамы Арёгың янына барды. Даныел оңа: «Бабылың акылдарларына дегме. Мени патышаның хузурына элт, мен онуң гөрен дүйшүни ёруп берҗек» дийди. 25Арёк оны деррев патышаның хузурына элтип: «Патышахым, Яхудадан есир эдип гетириленлериң арасындан сизиң гөрен дүйшүңизи ёруп билҗек бир адам тапдым» дийди. 26Патыша Белтешасар дийлип атландырылан Даныелден: «Сен маңа нәхили дүйш гөреними айдып, оны ёруп билерсиңми?» дийип сорады. 27Даныел патыша: «Патышаның сораян бу сырыны хич бир акылдар-да, палчы-да, җадыгөй-де, билгич-де ачып билмез. 28Эмма гөклерде гизлин сырлары ачян Худай бар. Ахыркы гүнлерде нәме болҗагыны Небукаднесар патыша Ол билдирди. Ятыркаң дүйшүңде гөрен гөрнүшлериң шулар болмалы:

29Эй, патышахым, сен ятыркаң хыялыңа мундан соңра нәмелер боларка диен пикир гелди ве сырлары аян эдйән Худай муны саңа әшгәр этди. 30Маңа болса бу сыр башга адамлардан хас акыллыдыгым үчин ачылман, эйсем мунуң ёргуды патыша аян эдилсин, ол хем өз йүрегиндәки пикирлере дүшүнсин дийлип аян болды.

31Эй, патышахым, ине, сен дүйшүңде бейик бир хейкел гөрдүң. Ол хейкел шейле әпетди, шөхле сачярды. Ол сениң өңүңде дурды ве онуң даш гөрнүши горкунчды. 32Хейкелиң келлеси сап алтындан, дөши билен голлары күмүшден, били билен бутлары бүрүнчденди. 33Балдырлары демирденди, аякларының ярысы демирден, ярысы хем тоюнданды. 34Сен середип дуркаң, ынсан эли дегмезден бир даш гопуп гачды, ол хейкелиң демирден ве тоюндан болан аякларына урулды-да, олары чым-пытрак этди. 35Соңра демир, тоюн, бүрүнч, күмүш ве алтын харман җайдакы саман ялы күл-пеекун болдулар. Шемал олары пытрадып ташланда, оларың ызы-соры галмады. Эмма хейкеле урлан даш бейик дага өврүлип, бүтин ер йүзүни долдурды.

36Гөрлен дүйш, ине, шудур. Инди болса биз оны патыша ёруп берели. 37Эй, сизиң алыхезретиңиз, сиз шаларың шасысыңыз. Гөгүң Худайы саңа шалык, гүйч, гудрат ве шөхрат берди. 38Әхли ерде яшаян ынсанлары, ябаны хайванлары, гөкдәки гушлары сениң ыгтыярыңа табшырды. Оларың хеммесиниң үстүнден сени хөкүмдар гойды. Сап алтындан болан келле бу сенсиң! 39Сениң патышалыгыңдан соңра сениңкиден пес болан башга бир патышалык пейда болар. Соңра тутуш ер йүзүне хөкүмдарлык этҗек үчүнҗи бир бүрүнч патышалык гелер. 40Дөрдүнҗи патышалык демир ялы гүйчли болар, чүнки демриң әхли зады мынҗырадышы ялы, ол хем буларың хеммесини гырып түкедер. 41Аякларың ве бармакларың ярысының тоюндан, ярысының болса демирдендигини гөрдүң. Бу болса бөлүнен патышалыгы аңладяр. Демриң тоюн билен гарыландыгыны гөршүң ялы, онда бираз демриң гүйҗи болар. 42Аякларың бармакларының ярысының демирден, ярысының хем тоюндан болмагы, бу патышалыгың бир бөлегиниң гүйчли, бир бөлегиниң болса эҗиз болҗакдыгыны аңладяр. 43Гөршүң ялы, демриң тоюн билен гарылмагы халкларың гыз алшып-бершип, бири-бирлери билен гарышҗакдыкларыны аңладяр. Эмма демриң тоюн билен гарылып билмейши ялы, олар хем бири-бирлери билен гарышып билмезлер.

44Шол патышаларың дөврүнде Гөгүң Худайы хич вагт даргадылмаҗак, башга халкың элине гечмеҗек бир патышалык гурар. Бу патышалык бейлеки патышалыкларың әхлисини ёк эдип, оларың соңуна чыкар, өзи болса эбедилик галар. 45Сениң өзүңиң гөршүң ялы, адам эли дегмезден дагдан гопан даш демри, бүрүнҗи, тойны, күмши ве алтыны чым-пытрак этди. Бейик Худай мундан соң нәмелериң болҗагыны патыша аян этди. Бу дүйш догрудыр ве онуң ёргуды-да хакыкатдыр!»

46Соңра Небукаднесар патыша ере йүзин дүшүп, Даныеле тагзым этди. Оңа галла садакасыны ве якымлы ыслы түтетги хөдүр этмеклерини буюрды. 47Патыша Даныеле: «Сен бу сыры ачып билдиң. Хакыкатдан-да, сениң Худайың худайларың Худайы, патышаларың Таңрысы ве сырлары аян эдйән Худайдыр» дийди. 48Соңра патыша Даныеле ёкары везипе берди, оңа көп гымматбаха совгатлар этди. Оны тутуш Бабыл велаятына ёлбашчы белледи ве әхли Бабыл акылдарларына баштутан гойды. 49Даныел патышадан хайыш эдип, Шадрагы, Мейшагы ве Абеднегоны Бабыл велаятының ёкары везипелерине беллетди, эмма Даныелиң өзи көшкде галды.