Deu 1 | TukCyr16 | STEP | Ине, бу сөзлер Мусаның Иордан дерясының гүндогарында – чөллүкде яшаян тутуш ысрайыл халкына айдан сөзлери. Олар Супуң гаршысындакы Араба дүзлүгинде, Паран галасы билен Топел, Лабан, Хасерот ве Дизахап галаларының аралыгында яшаярдылар.

‏ Deuteronomy 1

Халк Хорепден чыкяр

1 Ине, бу сөзлер Мусаның Иордан дерясының гүндогарында – чөллүкде яшаян тутуш ысрайыл халкына айдан сөзлери. Олар Супуң гаршысындакы Араба дүзлүгинде, Паран галасы билен Топел, Лабан, Хасерот ве Дизахап галаларының аралыгында яшаярдылар. 2 Хореп ^{▼▼Хореп – бу Синай дагының бейлеки ады.} дагындан Кадешбарнея ченли аралык Сегир даглыгының үсти билен гидениңде, он бир гүнлүк ёлды. 3 Кыркынҗы йылың он биринҗи айының биринҗи гүни, Муса Реббиң буйрушы ялы эдип, ысрайыллара Онуң буйрукларыны етирди. 4 Бу Мусаның Хешбонда хөкүм сүрен аморларың ханы Сихоны, шейле хем, Аштаротда ве Эдрейде хөкүм сүрен Башан юрдуң ханы Огы еңенден соң болды. 5 Муса Иорданың гүндогарында – Мовап юрдундака ысрайыллара шу кануны беян этмәге башлады: 6 «Худайымыз Реб Хореп дагында шейле дийди: „Сиз бу дагда узак вагт болдуңыз. 7 Инди йөришиңизи довам эдиң, аморларың яшаян даглыгына, шейле хем, гоңшы үлкелере: Араба дүзлүгине, даглыга, гүнбатар байырлыклара, Негеп чөлүне, деңиз якасындакы Кенган юрдуна, Ливана ве бейик Евфрат дерясына ченли гидиң. 8 Ине, Мен бу юрды сизиң өңүңизде гойдум. Мениң ата-бабаларыңыз Ыбрайыма, Ысхага, Якуба ве оларың несиллерине бермеги вада эден юрдума гидиң-де, оны мүлк эдиниң“».

Муса халка баштутанлар беллейәр

(Мүсүрден чыкыш 18:13-27)

9 «Шол вагт мен сизе шейле дийдим: „Сизи еке өзүм башарып билҗек дәл. 10 Худайыңыз Реб сизи көпелтди. Шонуң үчин-де бу гүн сизиң саныңыз асмандакы йылдызлар дей кән. 11 Сизе сөз берши ялы, ата-бабаларыңызың Худайы Реб, гой, сизиң саныңызы мундан-да мүң эссе артдырсын ве сизи ялкасын! 12 Йөне мениң еке өзүм әхли даваларыңызың агыр йүкүни герденимден нәдип айраркам? 13 Хер тирәңизден акыллы-пайхаслы, дүшби ве теҗрибели адамлары сайлаң“. 14 Сиз маңа: „Сениң нетиҗә гелен пикириң говы пикир“дийип җогап бердиңиз. 15 Шейлеликде, мен сизиң хер тирәңизден сайланан бу акыллы-пайхаслы ве теҗрибели адамлары сизиң үстүңизден баштутан эдип, мүңбашылар, йүзбашылар, эллибашылар, онбашылар гойдум ве бейлеки баштутанлары белледим. 16 Шол вагт мен сизе казылары хем белледим ве олара: „Халкың арасындакы давалара үнс берип гулак гоюң, исле ол ерли болсун, исле гелмишек болсун, ики адамың арасындакы даваны адалатлы чөзүң. 17 Сиз казылык эдениңизде, тарапгөйлик этмели дәлсиңиз: улы даваны-да, кичи даваны-да дең диңләң. Хич кимден горкмаң, чүнки чөзгүт Худайдандыр. Сизе чөзмеси кын дүшен даваны маңа гетириң, оны өзүм диңләрин“дийдим. 18 Шейдип, шол вагт мен сизе этмели әхли ишлериңизи табшырдым».

Кадешбарнея ичалылар иберилйәр

(Чөлде 13:1-33)

19 «Соңра Худайымыз Реббиң эдил бизе буйрушы ялы, биз Хореп дагындан чыкып, аморларың яшаян даглыгының үсти билен тә Кадешбарнея барып етйәнчәк, сизиң гөрен әгирт улы ве ёвуз чөлүңизиң ичи билен гитдик. 20 Ол ерде мен сизе шейле дийдим: „Худайымыз Реббиң бизе берҗек аморларың яшаян даглыгына-да гелип етдик. 21 Ине, Худайыңыз Реб бу юрды сизе берди. Гидиң-де, ата-бабаларыңызың Худайы Реббиң сизе сөз берши ялы, оны мүлк эдиниң. Горкмаң, довла дүшмәң“. 22 Эмма сизиң хеммәңиз шонда мениң яныма гелип: „Гелиң, юрды гөзден гечирмек үчин өз арамыздан адамлары ёллалың. Олар бизиң гитҗек ёлумыз хакда, барҗак галаларымыз барада хабар гетирерлер“дийдиңиз. 23 Бу пикир мениң гөвнүме макул болды. Мен хер тиреден бир адам алып, җеми он ики адам сайладым. 24 Олар ёла дүшүп, даглыга тарап гитдилер. Эшкол дересине етенлеринде, олар оны говы гөзден гечирдилер. 25 Ызларына доланып геленлеринде, олар бизе шол юрдуң миве өнүмлеринден йыгып гетирдилер. Олар: „Худайымыз Реббиң бизе берйән юрды говы юрт экен“диен хабары гетирдилер. 26 Эмма сиз ол ере гитмек ислемедиңиз. Худайыңыз Реббиң буйругына гаршы баш гөтердиңиз. 27 Сиз чадырларыңызда хүңүрдешип шейле дийдиңиз: „Реб бизи йигренйәр, Ол бизи аморларың элине берип ёк этмек үчин Мүсүрден чыкарып гетирипдир. 28 Биз ол ере нәдип гидели? Ол ере гойберен доганларымызың: ‘Ол ердәки адамлар бизден гүйчли ве узын бойлы. Оларың галалары гөге етип дуран бейик ве берк диварлы галалардыр! Биз ол ерде хатда анаклары-да гөрдүк’ диен хабары бизиң йүрегимизи ховсала салды“. 29 Мен сизе шейле дийдим: „Олардан горкмаң, довла дүшмәң. 30 Мүсүрде ве чөлде эдил гөзүңизиң алнында сизиң үчин сөвешиши ялы, ене-де өңүңизден йөрәп, сизиң үчин сөвешҗек Худайыңыз Ребдир. 31 Чөлде ёл бойы йөриш эдип, шу ере гелип етйәнчәңиз, эдил энәниң өз чагасыны элинде гөтерип гелши ялы, Худайыңыз Реббиң сизи нәхили горап гетирендигини өзүңиз гөрдүңиз. 32 – 33 Эмма сиз шонда-да гиҗесине от, гүндизине булут гөрнүшинде дүшлеҗек ериңизи, йөреҗек ёлуңызы гөркезип, өңүңизден гидйән Худайыңыз Реббе ынам этмедиңиз“».

Реб ысрайыллары җезаландыряр

34 «Сизиң сөзлериңизи эшидип, Реббиң гаты гахары гелди ве ант ичип: 35 – 36 „Мениң сиз үчин ата-бабаларыңыза сөз берен говы юрдумы Епунне оглы Калепден башга бу пис неслиң хич бири гөрмез. Муны диңе Калеп гөрер. Мен-Реббе йүрекден вепалыдыгы үчин Мен оңа ве онуң несиллерине аяк басан юрдуны берҗек“дийди. 37 Сиз себәпли Реббиң хатда маңа-да гахары гелип, Ол маңа шейле дийди: „Сен хем ол юрда аягыңы секмерсиң. 38 Ол юрда сениң көмекчиң Нунуң оглы Ешува барар. Сен оны голда, чүнки ерлери ысрайыллара мүлк эдип пайлап берҗек еке-тәк адам шолдур“. 39 Онсоң Реб тутуш халка: „Урушда есир дүшер өйден перзентлериңиз, ягны бу гүнки гүн ягшыны-яманы сайгармаян чагаларыңыз ол ере барарлар. Мен бу юрды олара берҗек, олар муны мүлк эдинерлер. 40 Эмма сиз болса Гызыл деңзиң ^{▼▼Гызыл деңиз – еврейче Гамыш деңзи.} ёлы билен ызыңыза, чөле тарап йөриш эдиң“дийди. 41 Сиз маңа: „Биз Реббе гаршы гүнә этдик! Худайымыз Реббиң бизе буйрушы ялы, биз гидип сөвешмәге тайяр“дийип җогап бердиңиз. Шейлеликде, әхлиңиз сөвеш ярагларыңызы дакынып, даглыга чыкмак еңил болар өйдүп пикир этдиңиз. 42 Реб маңа: „Олара айт: гитмесинлер, урушмасынлар, чүнки Мен оларың арасында болмарын. Шонуң үчин хем олар душманларындан еңлерлер“дийди. 43 Мен муны сизе етирдим, эмма сиз гулак асмадыңыз. Сиз Реббиң буйругына гаршы баш гөтерип, мен-менлик билен даглыга гитдиңиз. 44 Ол даглыкда яшаян аморлар гаршыңыза чыкып, Сегирден Хорма ченли сизи арылар дей ковалап енчдилер. 45 Сиз ызыңыза доланып гелип, Реббе дады-перят этдиңиз. Реб сизиң сесиңизе не гулак салды, не-де үнс берди.

46 Соңра сиз узак вагтлап Кадешбарнеяда галдыңыз».