Judg 13:24-16:31 | TyvTUV | STEP | Оон ол херээжен оол божааш, ону Самсон деп адап каан. Оол өзүп-доругуп орган, а Дээрги-Чаяакчы аңаа Бодунуң ачы-буянын хайырлап турган .

‏ Judges 13:24-25

24 Оон ол херээжен оол божааш, ону Самсон деп адап каан. Оол өзүп-доругуп орган, а Дээрги-Чаяакчы аңаа Бодунуң ачы-буянын хайырлап турган ^a. 25 Дээрги-Чаяакчының Сүлдези Самсоннуң иштинге бир дугаарында, кажан ол Цора биле Эштаолдуң аразында Данның турлаанга турда, хөделип эгелээн ^b.

‏ Judges 14

Самсоннуң кудазы болгаш тывызыы

1 Бир катап Самсон Тимна деп черже барып чорааш ^c, аңаа бир филистим кыс көрүп каан ^d. 2 Оон чанып келгеш, ачазы биле авазынга: «Тимнаже барып чорааш, аңаа бир филистим кыс көрдүм, ону меңээ кадай кылдыр ап бериңер ^e» – дээн. 3 Авазы биле ачазы аңаа: «Сээң бодуң ха-дуңмаң аразында, бодуң чонуңда кыстар чок бе, чүге ол кыртыжап демдектетпээн филистимнерден кадай алыр сен?» – дээннер ^f. Самсон ачазынга: «Меңээ кадай кылдыр ол уругну ап бер, ол меңээ таарышты» – дээн. 4 Ооң ава-ачазы бо бүгү Дээрги-Чаяакчының күзели-биле бооп турар дээрзин, Ол филистимнерни кезедир деп турар дээрзин билбээннер. Ол үеде филистимнер израиль чонну чагырып турган.

5 Самсон ада-иези-биле кады Тимнаже чорупкан, а кажан олар Тимнаның виноград шөлдериниң чанынга чеде бээрге, Самсонга уткуй аныяк арзылаң ырланып кел чыткан. 6 Самсонче Дээрги-Чаяакчының Сүлдези бадып кээп ^g, ол чепсек чок хол даяң боду арзылаңны анай ышкаш үзе-чаза тыртып каапкан. Чүнү кылганын ол ачазынга-даа, авазынга-даа ыыттаваан.

7 Самсон Тимнага келгеш, демги херээжен-биле чугаалашкаш, аңаа таарзынган. 8 Элээн каш хонганда, ол демги херээженни ап аар дээш катап база чорупкаш, орук ара мындаагы арзылаңның сегин көрүп көөр дээш чеде берген; арзылаңның сегинде арылар уязы болгаш ары чигири бар болган. 9 Ол ары чигирин ап алгаш, орук ара чип чорааш, ада-иезинге келгеш, оларга бээрге, олар база чип турган, а Самсон оларга ары чигирин арзылаңның сегинден ап алганының дугайында ыыттаваан.

10 Шак ынчаар ооң ачазы демги аныяк кыстың бажыңынга чеде берген, Самсон аңаа душтук оолдарның чаңчылы ёзугаар дой кылган. 11 Самсонну көргеш, бажың ээлери аңаа кады дойлаар өңнүктер кылдыр үжен кижини чалап берген. 12 Самсон демги өөрүнге мынча дээн: «Силерге тывызык салыйн, бир эвес силер дойнуң болуру чеди хонук иштинде ^h ооң харыызын тыптар болзуңарза, силерге үжен чуга хөйлең болгаш солуп кедер өске үжен хеп бээр мен. 13 Бир эвес тыппас болзуңарза, силер меңээ үжен чуга хөйлең болгаш солуп кедер үжен хеп бээр силер».

Олар аңаа: «Тывызыыңны чугаала че, бис дыңнаалы» – дээн.

14 Самсон мындыг тывызык салган:

«Чип чораан чүведен чиир чүве үнген,
чигирзиг чүүл күштүг чүүлден үнген».

Демгилери үш хонук иштинде ол тывызыктың харыызын тып чадап кааннар. 15 Дойнуң дөрт дугаар ^{▼▼ Өске бурунгу сөзүглелде «чеди дугаар» деп бижээн.} хүнүнде олар Самсоннуң кадайынга: «Тывызыктың харыызын ашааңны көгүдүп тургаш, айтырып ал ^j, оон башка бис сени ачаңның бажыңы-биле катай өрттедиптер бис! Силер бисти үптеп-тонаар дээш чалап алган эвес силер» – дээннер.

16 Самсоннуң кадайы ооң мурнунга ыглап-сыктап тура: «Сен меңээ ынак эвес, мени көөр хөңнүң чок-тур ^k, сен мээң чонумнуң оолдарынга тывызык салгаш, ооң харыызын меңээ айтып бербес-тир сен» – дээн.

Самсон аңаа: «Ооң харыызын ада-иемге безин чугаалаваан мен. Таанда-ла барып-барып сеңээ айтып бээр мен бе?» – деп харыылаан. 17 Кадайы ооң мурнунга дойнуң чеди хонуунуң дургузунда ыглап-сыктап келген, а чеди дугаар хүнүнде Самсон, кадайының ээрежири кончуг боорга, тывызыктың харыызын айтып берген. А кадайы ону бодунуң чонунуң оолдарынга чугаалап берипкен.

18 Ынчангаш чеди дугаар хүнде хүн ажар мурнунда хоорайжылар Самсонга: «Ары чигиринден артык чигирзиг чүү барыл, арзылаңдан артык күштүг чүү барыл» – деп харыылааннар.

Самсон оларга: «Бир эвес силер мээң инээм-биле чер аңдарбаан болзуңарза, мээң тывызыымның харыызын тыппас турган силер» – дээн. 19 Ол үеде Дээрги-Чаяакчының Сүлдези Самсоннуң кырынче бадып келген ^l, ынчангаш ол Аскалонче баргаш, үжен филистимни өлүрүп үптээш, хеп-сынын тывызыкты тыпканнарга үлеп берипкен. Оон ооң килеңи кыптыгып келген болгаш ол ачазының бажыңынче чана берген. 20 А Самсоннуң кадайы ооң-биле кады дойлап турган өңнүктериниң бирээзинге ашакка барып алган.

‏ Judges 15

Самсоннуң филистимнерден өжээн негээни

1 Элээн үе эрткенде, кызыл-тас ажаалдазының үезинде, Самсон анай ап алгаш, кадайынга ужуражыр дээш чеде берген. Ол баргаш: «Кадайымның өрээлинче кирерим ол» – дээрге, кадайының ачазы ону киирбейн барган.

2 Каты аңаа: «Мен сени ону көөр хөөн чок апарган деп бодадым, ынчангаш ону сээң өңнүүңге бериптим; ынчалза-даа ооң дуңмазы бар, ол оон-даа артык, ооң орнунга дуңмазын кадай кылдыр ап ап көрем» – дээн.

3 Ынчалза-даа Самсон: «Бо удаада мен филистимнерге хора халдадыр болзумза, оларның мурнунга актыг мен» – дээн. 4 Самсон оон чорааш, 300 дилги тудуп алгаш, оларны ийи-ийи кылдыр кудуруктарындан кожа шарааш, оларның аразынга оттуг кезектер чыпшыр баглап каан. 5 Оон ол дилгилерни филистимнерниң шөлдеринче салыпкаш, оларның хөпээннерин болгаш ажааттынмаан тараазын, виноград болгаш олива садтарын өрттедипкен.

6 Филистимнер: «Ону кым үүлгетти?» – деп айтырарга, улус: «Тимна чурттуг кижиниң күдээзи Самсон ынчанган, чүге дээрге ол кижи Самсоннуң кадайын өске кижиге берипкен» – дишкеннер. Филистимнер баргаш, ол херээженни болгаш ооң ачазын өрттедипкен. 7 Самсон оларга: «Силер ындыг болганыңарда, мен силерден өжээним негеп аар мен, чүгле ынчан оожургаар мен» – дээн. 8 Самсон ол филистимнерни кыра шапкаш, Этам дээр туруг-хаяның кашпалынга барып туруп алган.

9 Филистимнер Иудеяже чеде бергеш, Лехи деп черге турлагланып туруп алган. 10 Ынчан иудейлер: «Чүү дээш биске удур дайын-чаалыг чедип келдиңер?» – деп айтырган.

Филистимнер оларга: «Бис Самсонну тудуп хүлүп алгаш, ооң биске удур багай чүве кылганы дээш харыы негеп келдивис» – деп харыылаан.

11 Ону дыңнааш, 3000 иудей Этам туругнуң кашпалынга чеде бергеш, Самсонга: «Филистимнер бисти чагырып турар деп билбес эвес сен, чүге бисти ынчап турарың ол?» – деп айтырганнар.

Самсон оларга: «Олар меңээ багай чүве кылырга, шак-ла ынчаар харыылааным ол-дур» – дээн.

12 Олар аңаа: «Бис сени тудуп хүлүп алгаш, филистимнерге дужаап бериптер дээш келдивис» – дээн.

Самсон оларга: «„Сени боттарывыс өлүрбес бис!“деп сөзүңер бериңер!» – дээн.

13 Олар аңаа: «Чок, сени өлүрбес бис, чүгле хүлүп алгаш, филистимнер холунга хүлээдип бээр бис» – дээннер. Оон олар Самсонну ийи чаа хендир-биле хүлүп алгаш, ол туруг-хаядан алгаш барганнар.

14 Кажан Самсон Лехиже чоокшулап кээрге, филистимнер олче алгы-кышкылыг маңнажыпкан. Ынчан Дээрги-Чаяакчының Сүлдези ооң кырынче бадып келген ^m болгаш ооң холдарында хүлүглер өрттенген удазыннар ышкаш кээп дүшкен. 15 Оон Самсон элчиген чаагының ам-даа кургаваан сөөгүн тып алгаш ⁿ, ооң-биле муң филистимни кыра шаап каапкан ^o. 16 Оон Самсон: «Элчиген чаагының сөөгү-биле муң кижини ийи оваа кылдыр өлүрүп каапкан болдум!» – дээн. 17 Ону чугаалааш, Самсон элчиген сөөгүн черже октапкаш, ол черни Рамат-Лехи ^{▼▼ «Чаак сөөктүг бедик чер» дээн уткалыг.} деп адап каан.

18 Оон ол кедергей суксай бергеш, Дээрги-Чаяакчыны кыйгыргаш: «Сен Бодуңнуң чалчаң меңээ мындыг улуг тиилелгени хайырладың, таанда-ла ам суксап өлүрүм ол бе, кыртыжап демдектетпээн хейлерге туттурарым ол бе?» – дээн. 19 Бурган Лехиге бир оңгарны оя шааптарга, оон суг агып эгелээн. Самсон ол сугну ижип аарга, ооң күжү катап кирип, дирлип келген; ынчангаш Лехиде ол суг бажы бо хүннерге чедир Эн-Хакоре ^{▼▼ «Кыйгырган кижиниң суг бажы» дээн уткалыг.} деп аттыг бооп арткан.

20 Филистимнерниң чагыргазының үезинде Самсон израиль чонну чээрби чыл дургузунда баштап келген.

‏ Judges 16

Самсон Газа хоорайда

1 Самсон бир катап Газага чеде бергеш ^r, аңаа бир самыын-садар херээжен көрүп кааш, ооң бажыңынче кире берген. 2 Газаның чурттакчылары хоорайда Самсон чедип келген деп билип кааш, ол черни бүзээлеп алгаш, ону хоорай хаалгазының чанынга хондур кедеп: «Даң адып кээрге, ону өлүрүп кааптар бис» деп шиитпирлээш, манап тура хонганнар. 3 Самсон дүн ортузунга чедир удааш, туруп келгеш, хоорайның хаалгазын ийи кыдыында кастыктары-биле, дээктери-биле катай-хаара тура тырткаш, көдүргеш, эгиннеринге салып алгаш, Хевроннуң дужунда турар дагның бажынче аппарып каапкан.

Самсон болгаш Далида

4 Ооң соонда Самсон Сорек шынаазы чурттуг Далида деп херээженге ынакшый берген. 5 Ол херээженге филистимнерниң чагырыкчылары чедип келгеш: «Самсонну көгүдүп тургаш ^s, ооң улуг күжүнүң чажыдын болгаш ону ажып тиилээш, бектеп-хүлүп, томаартыр аргазын билип ал, ол дээш сеңээ кижи бүрүзү 1100 шекел мөңгүн бээр бис» – дээннер.

6 Далида Самсондан: «Меңээ чугаалап көрем: сээң улуг күжүң чүде чүвел, сени томаартыр дизе, чүү-биле сени хүлүүр болза эки чүвел?» – деп айтырган.

7 Самсон аңаа: «Мени ам-даа кургаваан, өл хевээр чеди сиир-кириш-биле хүлүп каар болза, ынчан мээң күжүм эвээжеп, анаа кижилер ышкаш апаар мен» – дээн.

8 Филистимнерниң чагырыкчылары Далидага ам-даа кургаваан, өл хевээр чеди сиир-кириш эккеп берген, а ол ооң-биле Самсонну хүлүп каан. 9 Ол үеде филистимнер Далиданың удуур өрээлинге чаштынып орган, а Далида: «Самсон! Филистимнер сеңээ удур келди-ле!» – дээн. Самсон ол сиир-кириштерни от дээпкен чиңге удазыннар ышкаш кылдыр үзе тыртып каапкан. Ооң күжүнүң чажыды билдинмес бооп артып калган.

10 Далида Самсонга: «Сен мени кыжырып, мегелепкен-дир сен, ам шынын чугаалап көрем, чүү чүве-биле сени хүлүп ап болурул?» – дээн.

11 Самсон аңаа: «Мени ажылга ажыглаваан чаа хендирлер-биле хүлүп каар болза ^t, ынчан мээң күжүм эвээжеп, анаа кижилер ышкаш апаар мен» – дээн.

12 Далида чаа хендирлер алгаш, ооң-биле Самсонну хүлүп кааш: «Самсон! Филистимнер сеңээ удур келди-ле!» – дээн. (Ол үеде филистимнер удуур өрээлге чаштынып орган.) Самсон ол хүлүглерни база удазыннар ышкаш үзе тыртып каапкан.

13 Далида Самсонга: «Сен мени катап база кыжырып мегелеп-ле турар-дыр сен, ам черле шынын ажыдып көрем, чүү чүве-биле сени хүлүп ап болурул?» – дээн.

Самсон аңаа: «Мээң бажымның чеди тудум дүгүн аргыг херекселинде пөсче киир аргып каар херек» – дээн.

14 Далида ооң бажының дүгүн аргыг херекселинге чыпшыр кадап кааш: «Самсон! Филистимнер сеңээ удур келди-ле!» – дээн. Самсон оттуп келгеш, ол кадагны бажының дүгүн киир аргып кааны пөс-биле катай-хаара тура тыртып каапкан.

15 Оон Далида Самсонга: «Сен меңээ: „Ынак мен“– деп турар хиреңде, шынында сээң чүрээң мээң-биле эвес-тир ^u. Мени үш катап кыжырдың, а улуг күжүңнүң чажыдын ажыдып бербедиң» – дээн. 16 Оон эгелээш, Далида ону хүннүң-не чемелеп, ээрежип, ажыг сөстери-биле хинчектеп туруп бээрге, Самсон ооң оозундан аргажок шылай берген. 17 Ынчангаш ол Далидага сеткил-чүрээн ажыдып: «Мен бажым дүгүн чаңгыс-даа таарып чүлүвээн кижи мен, чүге дээрге мен авамның иштинге тургаш-ла, Бурганга бараалгаткан назорей апарган кижи мен ^v. Бир эвес мээң бажым дүгүн чүлүптер болза, мээң күжүм мени кааптар. Ынчан анаа кижилер ышкаш апаар мен» – дээн.

18 Самсон аңаа ам-на бүгү сеткил-чүрээн ажыткан-дыр деп билип кааш, Далида филистим чагырыкчыларны кыйгырыпкаш: «Ам-на чедип келиңер, бо удаада Самсон меңээ бүгү сеткил-чүрээн ажыдып берди» – деп дамчыткан. Филистим чагырыкчылар чедип келгеш, аңаа аазааны мөңгүнүн эккеп берген. 19 Оон Далида Самсоннуң бажын бодунуң дөңмектериниң кырынга салгаш, ону удудуп кааш, филистимнерниң бирээзин кыйгыргаш, Самсоннуң бажының чеди тудум дүгүн кестирип каапкан. Самсоннуң күжү ону каапкаш барган. Ынчалдыр Далида Самсонну томаартып базар чоруктуң эгезин салып каан ^{▼▼ Өске бурунгу сөзүглелде «Самсон суларап эгелээн, ооң күжү ону каапкаш барган» деп бижээн.}.

20 Далида: «Самсон! Филистимнер сеңээ удур келди-ле!» – дээрге, ол оттуп келгеш, «Ажырбас, бо удаада база адырлып хосталып аар мен» деп бодаан. Дээрги-Чаяакчы ону каапкан деп ол билбээн. 21 Филистимнер ону сегирип алгаш, ооң карактарын дежип каапкан, оон Газага эккелгеш, хүлер кинчи-биле бектээш, кара-бажыңга тараа дээрбедедип каан. 22 А ооң кестирип алган дүгү катап өзүп эгелээн.

Самсоннуң өлүмү

23 Филистимнерниң чагырыкчылары боттарының бурганы Дагонга ^x улуг өргүл кылып байырлаар дээш чыглып алгаш: «Бистиң бурганывыс дайзынывыс Самсонну холувусче киирип берди» – деп турганнар. 24 Чон база Самсонну көргеш, бодунуң бурганын алдаржыдып: «Бистиң бурганывыс дайзынывысты – черивисти хоозурадып, хөй улузувусту кырып турган кижини бистиң холувусче киирип берди» – деп турган. 25 Олар сеткили өөрүп, хөглээш: «Самсонну бээр эккелиңер, ол бисти хөглетсин» – дишкеннер. Самсонну кара-бажыңдан эккелгеш, улусту хөгледири-биле бажыңның ийи адагажының аразынга тургузуп каан. 26 Самсон ону чедип чораан оолга: «Бо бажыңның туттунуп турар адагаштарының чанынга мени чедирип калам, мен аңаа чөленип аайн» – дээн. 27 Бажың иштинде эр, херээжен улус долу турган, филистимнерниң чагырыкчылары шупту аңаа турган база 3000 кижи Самсонну көрүп, шоодар дээш бажың кырынче үне берген турган.

28 Ынчан Самсон Дээрги-Чаяакчыны кыйгыргаш: «Дээрги-Бурган-Чаяакчы! Мени бодап келем, меңээ ам чаңгыс катап күштен берем, Бурганым. Ам чаңгыс угда ийи караам дээш филистимнерден өжээнимни негеп алыйн!» – деп дилээш, 29 ийи холу-биле ол бажыңның туттунуп турганы ийи адагажын идип эгелээн. 30 «Филистимнер-биле кады өлгей мен аан!» дээш, бар-ла бүгү күжү-биле адагаштарны идиптерге, бажың аңаа турган чагырыкчыларның болгаш бүгү улустуң кырынче буступ барып дүшкен.

Ынчалдыр Самсон өлүп чыда, бодунуң дайзыннарын дириг чорааш кыра шаап чораанындан артык хөйнү өлүрген. 31 Оон ооң дуңмалары болгаш бүгү ада төрелдери келгеш, ону ап алгаш, Цора биле Эштаол аразында ооң ачазы Манойнуң чевег-куюнга орнукшудуп каан. Самсон израиль чонну чээрби чыл дургузунда баштап келген.