Judg 6:11-8:32 | TyvTUV | STEP | Ол үеде Дээрги-Чаяакчының төлээзи келгеш, Офрада турар дубтуң чанынга олуруп алган, а ол дуб Авиезерниң салгалы Иоастың ыяжы турган; Иоастың оглу Гедеон ынчан мадианнардан чаштына бергеш, виноград сы бызар оңгарга кызыл-тас соктап орган.

‏ Judges 6:11-40

Бурганның Гедеонга даалга бергени

11 Ол үеде Дээрги-Чаяакчының төлээзи келгеш, Офрада турар дубтуң чанынга олуруп алган, а ол дуб Авиезерниң салгалы ^a Иоастың ыяжы турган; Иоастың оглу Гедеон ынчан мадианнардан чаштына бергеш, виноград сы бызар оңгарга кызыл-тас соктап орган. 12 Дээрги-Чаяакчының төлээзи Гедеоннуң мурнунга көстүп келгеш: «О, күштүг-шыырак кижи! Дээрги-Чаяакчы сээң-биле!» – диген.

13 «О, мээң дээргим! – деп, Гедеон аңаа харыылаан. – Бир эвес Дээрги-Чаяакчы шынап-ла бис-биле болза, чүге биске бо бүгү бергедээшкиннер болуп турарыл? ^b Бистиң адаларывыстың биске чугаалап турганы Бурганның кайгамчык ажыл-херектери кайыл? Олар биске „Дээрги-Чаяакчы бисти Египеттен үндүрүп хостап каан“деп чугаалап турган болгай. А ам Дээрги-Чаяакчы бисти каапкаш, мадианнарның холунче киирип берипкен-дир!»

14 Дээрги-Чаяакчы олче көргеш: «Сен ам баргаш, бүгү күчү-күжүң-биле израиль чонну мадианнарның холундан адырып хостап каг! Сени айбылап чорудуп тур мен» – дээн.

15 Гедеон Аңаа: «О, дээргим! Канчап мен израиль чонну камгалап шыдаар мен? Мээң төрел бөлүүм Манассияның аймааның аразында эң чөгенчии-ле болгай ^c, а мен бодум өг-бүлемниң эң бичиизи-ле болгай мен» – деп харыылаан.

16 Дээрги-Чаяакчы аңаа: «Мен сээң-биле болур мен ^d, ынчангаш сен мадианнарны, чаңгыс кижини дег, чылча шаап каар сен!» – дээн.

17 Гедеон Оон: «Бир эвес Сен менче ээ көрүп турар болзуңза, ылап-ла Сен мээң-биле чугаалажып турарыңның бадыткал демдээн көргүзүп көрем ^e. 18 Мен бээр эглип келбээн шаамга чедир база Сеңээ өргүлүмнү эккеп сөңневээн шаамга чедир моон чорбайн көр» – деп дилээн.

Ол Гедеонга: «Мен маңаа сени манап олурар мен» – дээн ^f.

19 Гедеон оон чорупкаш, бир анай эъдин хайындыргаш, бир эфа далган хаарып алган. Ол эъдин тавакка салгаш, мүнүн дой савага куткаш, дуб ыяштың чанынга орган аалчызынга эккеп берген.

20 Бурганның төлээзи: «Эъдиң биле хаарган далганыңны бо даш кырынга салгаш, мүнүңнү ооң кырынче кудувут» – деп айыткан. Гедеон ол-ла хевээр күүсеткен ^g. 21 Дээрги-Чаяакчының төлээзи холунда даянгыыжының ужу-биле эътке болгаш далганга дээптерге, даштан от хып үнүп келгеш, эът биле далганны чипкен ^h! Дээрги-Чаяакчының төлээзи ол дораан көзүлбейн барган.

22 Ынчан Гедеон ооң мурнунга шынап-ла Дээрги-Чаяакчының төлээзи турган-дыр деп билип каан. «О, Дээрги-Бурган-Чаяакчы! – деп, ол човууртай берген. – Ат-ла болдум, чүге дээрге Сээң төлээң-биле удур-дедир көржүп, ужураштым ⁱ».

23 Ынчалза-даа Дээрги-Чаяакчы аңаа: «Кортпа, шупту чүве амыр-чаагай болур! Сен дириг артар сен!» – дээн. 24 Гедеон ол черге Дээрги-Чаяакчыга өргүл бедигээжи кылгаш, ону «Яхве-Шалом» ^{▼▼ Яхве-Шалом – «Амыр-чаагай чоруктуң Дээрги-Чаяакчызы» дээн уткалыг.} деп адап каан. (Ол өргүл бедигээжи авиезер төрел бөлүктүң черинде Офрада бо хүнге чедир турар.)

25 Ол дүне Дээрги-Чаяакчы Гедеонга мынча дээн: «Ачаңның коданындан семиртир азырап каан чеди харлыг бугажыкты ап ал ^{▼▼ Азы: «Ачаңның коданындан бугажыкты база чеди харлыг өске бугажыкты».}. Ачаңның Ваал бурганга өргүл кылыр бедигээжин үреп каавыт база ооң чанында турар Ашера бурганга тураскааткан адагашты одура шаап каавыт. 26 Оон бо хая-даштың кырынга Бурганың Дээрги-Чаяакчыга өргүл бедигээжинден чурум ёзугаар кылгаш, семис бугажыкты аңаа бүрүн өрттедип өргүүр сен, а одура шаапканың Ашера адагажы от салыр ыяжың болур».

27 Гедеон бодунуң чалчаларының аразындан он кижи шилип алгаш, Дээрги-Чаяакчының аңаа айытканы ёзугаар кылган. Ынчалза-даа ол бодунуң ада төрелдеринден болгаш хоорайның өске-даа чурттакчыларындан корткаш, бо бүгүнү хүндүс эвес, дүне кылган. 28 Эртенинде хоорайның чурттакчылары туруп келгеш, көөрге, Ваалга өргүл бедигээжин үреп каапкан база ооң чанынга турган адагашты одура шаап каапкан, а чаа тургускан өргүл бедигээжинде семис бугажыкты өргүл кылдыр өрттедип каан болган. 29 Ынчан олар аразында: «Ону кым үүлгеткенил?» – дижип турганнар. Ынчаар айтырып, сураглап тургаш, ону Иоастың оглу Гедеон кылган деп билип алганнар. 30 Хоорайның чурттакчылары Иоаска: «Оглуңну бээр үндүр, ол Ваалдың өргүл бедигээжин үрээни болгаш ооң чанынга турган адагашты одура шапканы дээш, өлүр ужурлуг!» – дээннер.

31 Иоас аңаа удур чедип келгеннерге шуптузунга мынча деп харыылаан: «Ваал дээш силер туржур, силер ону камгалаар силер бе? Ол дээш турушкан кижи даарта эртенге чедир өлүртүп каар! Бир эвес Ваал Бурган болза, ооң өргүл бедигээжин үреп каапканы дээш, ол боду боду дээш турушсун». 32 Ол хүнден эгелээш, улус: «Өргүл бедигээжин үрээни дээш, Ваал ооң-биле боду турушсун» – дишкеш, Гедеонну Иероваал дээр апарган ^{▼▼ Еврей дылда «Иероваал» деп ат «Ваал турушсун» деп сөстерге дөмейлешкек.}.

Гедеоннуң дайынга белеткели

33 Ол үеде мадианнар, амаликтер база өске чөөн аймактар шупту чыглып алгаш келгеш, Иордан хемни кешкеш, Изреел шынаазынга ^m турлагланып алганнар. 34 Ынчан Дээрги-Чаяакчының Сүлдези Гедеонну бүргеп алган ⁿ. Гедеон мыйыс эдискизин этсиптерге ^o, авиезер төрел бөлүк ооң соондан чорупкан. 35 Манассияның бүгү аймаанче медээчилерни ыдыптарга, ол аймак база ону эдерипкен. Асирниң, Завулоннуң, Неффалимниң аймактарынче медээчилерни чорудуптарга, олар база дайынга киржир болуп чедип келгеннер.

36 Ынчан Гедеон Бурганга мынча дээн: «Бир эвес Сен аазааның ёзугаар шынап-ла мээң холум-биле израиль чонну камгалаар деп турар болзуңза, ону бадыткап көрем: 37 мен бо шаңга хой дүгүн чадып каайн. Бир эвес шалың чүгле дүк кырынга дүжүпкен, а долгандыр чер кургаг чыдар болза, ынчан Сен аазааның ёзугаар Израильди мээң холум-биле камгалап каар сен деп шынзыгар мен». 38 Ол хевээр болган: Гедеон эртенинде туруп келгеш, дүктү сыза туткаш, бир аяк шалың суун сызып алган.

39 Ынчан Гедеон Бурганга мынча дээн: «Ам бир чүве чугаалаар болзумза, ам бир катап дүк-биле шенелде кылыр болзумза, менче килеңневейн көр. Ам дүк кургаг, а долгандыр бүгү чер шалыңныг чытсын». 40 Бурган ол дүне ол-ла хевээр кылган: чүгле дүк кыры кургаг, а бүгү чер шалыңныг чыткан.

‏ Judges 7

Гедеоннуң дайзыннарны чылча шапканы

1 Иероваал азы Гедеон база ооң-биле кады турган бүгү шериг эртен эрте туруп келгеш, Харод дээр суг бажының чанынга турлагланып алган; мадиан турлаг олардан соңгу чүкте Морэ деп тей чанында шынаага турган. 2 Ынчан Дээрги-Чаяакчы Гедеонга мынча дээн: «Сээң эдерткен шерииң эмин эрттир хөй-дүр, оларның холунче мадианнарны киирип бербес мен, оон башка израильчилер Мээң мурнумга чоргаарап, бодувусту бодувус камгалап алдывыс деп барып болур ^p. 3 Ынчангаш шерииңге „Кым коргуп, сириңейнип турарыл, ол кижи Галаад дагдан чоруп, дедир чана берзин“деп чарла ^q». 22 000 кижи дедир чана берген, а 10 000 кижи артып калган.

4 Оон Дээрги-Чаяакчы Гедеонга мынча дээн: «Кижи саны ам-даа хөй-дүр; оларны суг чанынга эккел, аңаа Мен сеңээ дайынчыларны шилип бээр мен. „Сээң-биле кады чорзун“дээр улузум сээң-биле чорзун, а „Сээң-биле чорбас ужурлуг“дээн улузум чорбазын». 5 Гедеон улузун суг чанынга эккээрге, Дээрги-Чаяакчы аңаа: «Сугну ыт ышкаш чылгап ижерлерни аңгы чыскаап ал, а дискек кырынга олуруп, доңгайып алгаш ижерлерни бир аңгы чыскаап ал» – дээн. 6 Сугну адыжынга узуп алгаш, ыт ышкаш чылгап ижер улустуң саны 300 кижи болган, а өске арткан улус дискек кырынга олуруп, доңгайып алгаш, ижер болган. 7 Ынчан Дээрги-Чаяакчы Гедеонга мынча дээн: «Сугну чылгап ижип турган 300 кижиниң күжү-биле мадианнарны сээң холуңче киирип, чонну камгалап каар мен, а өске арткан улус тарап чанзын». 8 Чанып чорупкан улустан аъш-чем курлавырын болгаш мыйыс эдискилерни ап алгаш, Гедеон шупту израильчилерни майгыннарынче салып чорудупкан, а чанынга 300 кижини арттырып алган.

Мадиан турлаг ооң дөвүн адаанда шынаага турган. 9 Ол дүне Дээрги-Чаяакчы Гедеонга мынча дээн: «Тургаш, адааңда турлагже бадып халда, ону сээң холуңче киирип берип тур мен. 10 А бир эвес халдаарындан коргар болзуңза, чалчаң Фура-биле кады баткаш кел, 11 аңаа дайзынның чүнү чугаалажып турарын дыңнап аар сен, оон сен дидимненип, холдарың быжый бээр, ынчан ол турлагже халдаар сен».

Гедеон чалчазы Фура-биле кады баткаш, турлагда шериглерниң мырыңай чанынга чеде берген. 12 Мадианнар, амаликтер база өске чөөн аймактар шынаа сыңмас шартылаалар дег хөй чыглы берген турган, а оларның тевелери далай эриинде элезин дег санап четпес болган ^r. 13 Гедеон чоокшулап чеде бергеш, дыңнаарга, оларның бирээзи өскезинге дүжүн мынча деп чугаалап турган: «Дүжүмде борбак арбай далганы мадиан турлаг иштинче чуглуп киргеш, майгынга үзерге, майгын барып дүшкеш, үрелип кагды». 14 Өскези демгизинге мынча деп харыылаан: «Ол дээрге өске чүү-даа эвес, а израильчи Иоастың оглу Гедеоннуң хылыжы-дыр; Бурган мадианнарны болгаш бүгү турлагны ооң холунче киирип берип турары ол-дур».

15 Гедеон дүштү болгаш ооң тайылбырын дыңнап алгаш, Дээрги-Чаяакчыга чалбарып тейлээн. Оон ол израиль турлагже ээп чедип келгеш: «Туруңар! Дээрги-Чаяакчы мадиан турлагны силерниң холуңарже киирип берип тур!» – деп кыйгырган. 16 Гедеон 300 кижини үш бөлүкке үскеш ^s, дайынчы бүрүзүнге мыйыс эдиски болгаш доңга тутсуп берген, а доңгалар иштинге оттуг кезектер кыпсып берген. 17 «Менче көрүп тургаш, мен ышкаш кылыңар! – деп, ол дайынчыларга дужааган. – Мен оларның турлааның кыдыынга чеде бергеш, чүнү кылыр-дыр мен, ол хевээр кылыр силер: 18 мен мээң-биле кады чоруур бөлүк-биле мыйыс эдискилерни этси бээривиске ^t, силер база дайзынның турлаан бүзээлеп, мыйыс эдискилериңерни этсип: „Дээрги-Чаяакчы дээш база Гедеон дээш!“– деп алгыржыр силер!»

19 Гедеон болгаш ооң-биле кады чүс кижи турлаг кыдыынче дүн ортузунда, таңныылдар чаа солушканда чеде бергеш, мыйыс эдискилерин этсип, холдарында тудуп чорааны доңгаларын буза шапкылапканнар. 20 Ол дораан үш бөлүк эдискилерин деңге этсипкеш, доңгаларын буза шапкылапкан соонда, солагай холдарында оттуг кезектерин, оң холдарында мыйыс эдискилерин тудуп алган, оларын эдиспишаан, «Дээрги-Чаяакчының база Гедеоннуң хылыжы!» деп алгыржып туруп бергеннер.

21 Кижи бүрүзү турлаг долгандыр бодунуң туружунга турган, а турлаг иштинде улус шупту аай-дедир маңнажып, алгыржып эгелээш, дезипкен. 22 300 кижи мыйыс эдискилерин этсип турар аразында, Дээрги-Чаяакчы турлаг иштинде бүгү улустуң хылыштарын бот-боттарынче угландыр халдадыпкан ^u. Бүгү шериг Бетшитта-Царерага чедир, Табват чанында Авел-Мехоланың кызыгаарынче дезе берген. 23 Израильдиң Неффалим, Асир болгаш бүгү Манассия аймактарынче кыйгы салырга, олар мадианнарны сүргеш чыдыпкан.

24 Гедеон Эфрем дагларының бүгү девискээринче медээчилер чорудупкаш, кыйгы салган: «Мадианнарга уткуштур баткаш, оларның хемче баар оруун дозуңар, Иорданның кежиглерин Бет-Варага чедир эжелеңер!» Эфремчилер шупту чыылгаш, Иорданның кежиглерин Бет-Вара чедир эжелеп алганнар ^v. 25 Мадианнарның Орив болгаш Зив деп ийи баштыңчызы туттурган. Оривти Цур-Оривке, а Зивти Иекев-Зивке өлүрген ^w. Израильчилер мадианнарны улаштыр сүрүпкеннер, а Орив биле Зивтиң баштарын Иордан ындында Гедеонга эккеп берген.

‏ Judges 8:1-32

1 Ынчан эфремчилер Гедеонга: «Чүге сен мадианнар-биле дайылдажырда, бисти кыйгырбадың, чүге ынчалдың?» – деп кедергей хорадап чедип келгеннер ^x. 2 Гедеон оларга мынча деп харыылаан: «Силерниң ам чаа кылганыңар хире мен чүнү кылдым? Авиезерниң чыгган хөй кат-чимизинге деңнээрге, Эфремниң чыып алганы арткан каттары дээре эвес бе? 3 Бурган мадиан баштыңчылар Орив биле Зивти силерниң холуңарже киирип берген болгай, силерниң кылганыңар хире чүнү кылып шыдаан мен?» Кажан ол ындыг сөстерни чугаалаарга, ынчан харын оларның сагыш-хөңнү оожургаан ^y.

Гедеоннуң өжээн негээни

4 Гедеон болгаш ооң 300 дайынчызы Иорданга келгеш, ол чарыкче кеже берген. Олар дайзыннарны сүрүп чорааш, могап шылай бергеннер. 5 Сокхоттуң чурттакчыларынга келгеш ^z, Гедеон: «Мээң улузумга каш борбак хлебтен берип көрүңер, олар могап шылай бердилер. Мен мадиан хааннар Зевей биле Салманның соондан сүрүп бар чор мен» – дээн.

6 Сокхоттуң чагырыкчылары аңаа мынча деп харыылаан: «Зевей биле Салманны тудуп алган эвес сен, чүге бис сээң шерииңни чемгерер ужурлуг бис? ^aa»

7 Гедеон оларга: «Ол дээш, Дээрги-Чаяакчы Зевей биле Салманны мээң холумче киирип бериптерге, силерниң мага-бодуңарны ховунуң теннери-биле болгаш хараган-биле ^{▼▼ Азы: «Тараа бастырар херексел-биле».} хинчектеп кезедир мен» – дээн. 8 Оон ол Пенуэлче чеде бергеш ^ac, ооң чурттакчыларынга база демги-ле дилеглиг сөстерин чугаалаан, ынчалза-даа Пенуэлдиң чурттакчылары база сокхотчулар-биле дөмей харыылаан. 9 Ынчаарга Гедеон пенуэлчилерге база: «Тиилелгелиг эглип келгеш, суургаңарны үреп бузуп кааптар мен» – дээн.

10 Зевей биле Салман чөөн чүктүң аймактарының бүгү аг-шериинден арткан 15 000 хире дайынчызы-биле кады Каркорга турганнар, оларның хылыш тудуп шыдаар 120 000 шерии кырлып калган. 11 Гедеон Новах болгаш Иогбеганың чөөн чүгүнде көшкүн улустуң оруу-биле эрткеш ^ad, сезиг чок турган дайзыннарның турлаан чылча шапкан. 12 Ийи мадиан хаан Зевей биле Салман дезипкеннер. Гедеон оларны сүрүп четкеш, тудуп алган, а оларның шериин тарадыр сывыртапкан.

13 Иоастың оглу Гедеон дайындан Херес деп арт таварып ээп келгеш, 14 Сокхоттуң чурттакчызы бир аныяк оолду тудуп алгаш, байысаарга, ол оол Гедеонга Сокхоттуң чеден чеди чагырыкчы болгаш баштыңының аттарын бижип берген. 15 Оон Гедеон Сокхотка келгеш, ооң чурттакчыларынга мынча дээн: «„Зевей биле Салманны тудуп алган эвес сен, чүге бис сээң шылап турупкан улузуңну чемгерер ужурлуг бис?“дижип, мени кочулап турганыңар Зевей биле Салман бо-дур!» 16 Гедеон Сокхоттуң баштыңнарын туткаш, оларны ховунуң теннери-биле болгаш хараган-биле* кезеткен. 17 Оон ол Пенуэлдиң суургазын база үрегдеп бускаш ^ae, хоорайның эр улузун кыра шаап каан.

18 Гедеон Зевей биле Салмандан: «Силерниң Фаворга өлүрүп каапканыңар улус кандыг турган ийик?» – деп айтырган.

Демгилери аңаа: «Олар сээң-биле дөмей, кайызы-даа хаанның оолдары хевирлиг чорду» – деп харыылаан.

19 Гедеон: «Олар мээң акыларым, мээң авамның оолдары турган чүве. Дириг Дээрги-Чаяакчының ады-биле даңгыраглап тур мен: бир эвес силер оларны дириг арттырып каан болзуңарза, силерни өлүрбес ийик мен» – дээн. 20 Оон ол бодунуң улуг оглу Иетерге: «Тургаш, бо ийини өлүрүп каавыт!» – дээн. Ынчалза-даа оглу ам-даа бичии болгаш, хылыжын уштурундан корга берген. 21 Ынчаарга Зевей биле Салман: «Ынчаарга сен бодуң бисти өлүрүп каавыт че. Сээң хире-шааң ол-ла ыйнаан» – дээннер. Гедеон Зевей биле Салманны өлүрүп каапкаш ^af, оларның тевелериниң моюннарынга чораан чартык ай хевирлиг каасталгаларны ^ag ап алган.

Гедеоннуң өске ажыл-херектери

22 Ынчан израильчилер Гедеонга мону чугаалааннар: «Сен бисти уштап-башкар ^ah, оон ук-салгалың бисти башкарзын, чүге дээрге сен бисти мадианнар холундан адырып каан сен».

23 Гедеон оларга: «Мен-даа силерни башкарбас мен, мээң оглум-даа башкарбас, силерни Дээрги-Чаяакчы башкарзын» – деп харыылаан. 24 Оон Гедеон: «Силерден чаңгыс дилег кылыйн. Дайзындан алган олчаңардан кижи бүрүзү меңээ бир-бир сыргадан бериңер ^ai» – дээн. (Дайзыннар измаилчилер болганда ^aj, оларга алдын сыргалар турган.)

25 Израильчилер: «Ийе, бээр бис» – дишкеннер. Оон шывыг-хепти черге чаткаш, ынаар кижи бүрүзү бодунуң олчазындан бир-бир сырганы каап бергеннер. 26 Чартык ай хевирлиг алдын каасталгаларны, өөктерни, мадиан хааннарның каас-коя хевин база оларның тевелеринге чораан алдын мончарларны санаваска безин, Гедеоннуң дилеп алганы чүгле алдын сыргаларның деңзизи 1700 шекел ^{▼▼ Амгы үениң хемчээлин алырга, барык 20 килограмм.} болган. 27 Гедеон ол алдындан эфод ^{▼▼ Эфод – Чамдыкта бо сөс-биле Бурганның бараалгакчыларының Ооң күзел-соруун билип алырын дузалаар херекселди илередип турган (Хост. 28:6-30; Башт. 17:5 көр).} кылгаш, ону бодунуң хоорайы Офрага салып каан, а израильчилер ынаар барып, эфод-биле самыырап эгелээн. Ынчалдыр ол эфод Гедеонга болгаш ооң үре-салгалынга четки апарган ^am.

28 Шак ынчаар мадианнар израильчилерге томаартып сөгүргеш, бажын ол-ла хевээр көдүрбейн барганнар, а Гедеоннуң назынының дургузунда дөртен чыл иштинде израиль чер тайбыңчаан.

29 Иоастың оглу Иероваал-Гедеон чана бергеш, бодунуң бажыңынга чурттап турган. 30 Ол бодунуң төрүдүп кааны чеден оолдуг турган, чүге дээрге ооң алган кадайлары хөй турган. 31 База Сихемге чурттап турган ооң кул-кадайы аңаа бир оолду божуп берген, Гедеон ону Авимелех деп адап каан ^an.

32 Иоастың оглу Гедеон буурул баштыг кырган апаргаш өлген, ону Авиезерниң Офрада ачазы Иоастың чевег-куюнда орнукшудуп каан.