Deu 1 | UznUzbL | STEP | Mazkur kitobda Musoning Isroil xalqiga aytgan nutqi bayon qilingan. Ushbu nutqini u Iordan daryosining sharq tomonidagi choʻlda aytgan edi. Bu choʻl Suf degan joyning qarshisida joylashgan boʻlib, uning bir tomonida Poron shahri, qarama–qarshi tomonida Tofal, Lobon, Xazeroʻt va Dizaxab shaharlari bor edi.

‏ Deuteronomy 1

Sinay togʻidagi voqealarning qayd qilinishi

1 Mazkur kitobda Musoning Isroil xalqiga aytgan nutqi bayon qilingan. Ushbu nutqini u Iordan daryosining sharq tomonidagi choʻlda ^{▼▼ Iordan daryosining sharq tomonidagi choʻlda — ibroniycha matnda Iordan daryosining sharq tomonidagi choʻlda, yaʼni Arabada. Araba umumiy geografik nom boʻlib, bu oyatda Iordan vodiysining bir qismiga, aynan Oʻlik dengizning shimolidagi yerlarga nisbatan ishlatilgan.} aytgan edi. Bu choʻl Suf degan joyning qarshisida joylashgan boʻlib, uning bir tomonida Poron shahri, qarama–qarshi tomonida Tofal, Lobon, Xazeroʻt va Dizaxab ^{▼▼ …Suf…Poron…Tofal, Lobon, Xazeroʻt va Dizaxab… — bu joylarning qayerda joylashgani aniq maʼlum emas.} shaharlari bor edi. 2 (Sinay togʻidan ^{▼▼ Sinay togʻi — ibroniycha matnda Xorev togʻi, Sinay togʻining yana bir nomi (shu bobning 6, 19–oyatlarida ham bor).} Kadesh–Barnagacha Seir togʻlari boʻylab ^{▼▼ …Seir togʻlari boʻylab… — Edom yurtining gʻarb tomonidan oʻtgan yoʻlga ishora.} oʻn bir kunlik yoʻldir ^{▼▼ …oʻn bir kunlik yoʻldir — Isroil xalqi Xudoga qarshi bosh koʻtargani uchun, Kadesh–Barnadan Kanʼon yurtiga oʻn bir kunda emas, balki qirq yildan keyin kirdi (shu bobning 3-40–oyatlariga qarang).}.) 3 Isroil xalqi Misrdan chiqqandan keyin, qirqinchi yilning oʻn birinchi oyi ^{▼▼ oʻn birinchi oy — ibroniy kalendarining Shebat oyi nazarda tutilgan. Hozirgi kalendarga koʻra, bu oy taxminan yanvarning oʻrtasidan boshlanadi.} birinchi kunida Muso ularga Egamizning amr etgan soʻzlarini aytdi. 4 Bundan oldin u Xashbonda hukmronlik qilgan Amor xalqining shohi Sixoʻnni hamda Ashtaroʻt va Edrey shaharlarida hukmronlik qilgan Bashan shohi Oʻgni magʻlub qilgan edi. 5 Iordanning sharq tomonida, Moʻab yurtida Muso bu qonunlarni Isroil xalqiga quyidagicha tushuntira boshladi:

6 Egamiz Xudo Sinay togʻida bizga shunday dedi: “Bu togʻda ancha vaqt turib qoldingizlar. 7 Endi yoʻlga tushinglar, Amor xalqining qirlariga va ularga qoʻshni boʻlgan Kanʼon xalqining yurtiga boringlar. Bu oʻlkaga Iordan vodiysi ^{▼▼ Iordan vodiysi — ibroniycha matnda Araba. Araba umumiy geografik nom boʻlib, bu oyatda Iordan vodiysiga nisbatan ishlatilgan.}, qirlar, gʻarbdagi qir etaklari, Nagav choʻli ^{▼▼ Nagav choʻli — hozirgi Isroilning janubida, Oʻlik dengizning janubi–gʻarbida joylashgan yerlar.}, Oʻrta yer dengizining qirgʻogʻi, Lubnon va buyuk Furot daryosigacha boʻlgan yerlar kiradi. 8 Mana shu yerlarni sizlarga beryapman. Boringlar, oʻsha yurtni mulk qilib olinglar. Men, Egangiz, bu yerlarni ota–bobolaringiz Ibrohim, Isʼhoq va Yoqubga hamda ularning avlodlariga beraman, deb ont ichganman.”

Muso hakamlarni tayinlaydi

9 Biz Sinay togʻida turgan paytimizda men sizlarga shunday degan edim: “Bir oʻzim ogʻirligingizni koʻtara olmayman. 10 Egangiz Xudo sizlarni koʻpaytirdi. Mana, bugun sizlar osmondagi yulduzlarday son–sanoqsiz boʻldingiz. 11 Ota–bobolaringizning Xudosi — Egangiz Oʻz vaʼdasiga muvofiq sizlarni yana ming karra koʻpaytirsin, sizlarga baraka bersin. 12 Bir oʻzim sizning ogʻirligingizni, muammolaru janjallaringizni koʻtara olarmidim?! 13 Endi har bir qabilangizdan dono, aql–idrokli va obroʻli kishilarni tanlab olinglar. Men oʻsha odamlarni sizlarga yoʻlboshchilar qilaman.”

14 Sizlar menga: “Rejangiz yaxshi”, deb javob berdingizlar.

15 Shunda men dono va obroʻli qabila yoʻlboshchilaringizni ustingizdan nazoratchi qilib tayinladim. Ularga mingboshi, yuzboshi, ellikboshi, oʻnboshi va turli nazoratchilar vazifalarini boʻlib berdim. 16 Oʻsha vaqtda hakamlaringizga shunday deb buyurgan edim: “Birodarlaringiz orasidagi muammolarga yaxshilab quloq soling. Hukmingiz toʻgʻri boʻlsin, Isroil xalqi orasidagi muammolarni hamda qondoshingiz bilan musofir orasidagi muammolarni toʻgʻri hukm qiling. 17 Hukmda tarafkashlik qilmang. Kattaga ham, kichikka ham birday quloq soling. Odamlardan qoʻrqmang, chunki hukm Xudonikidir. Oʻzingiz yecha olmagan masalalarni menga olib keling, ularni oʻzim yechaman.”

18 Qilishingiz lozim boʻlgan hammasini oʻshanda sizlarga aytdim.

Isroil xalqi Kanʼon yurtiga aygʻoqchilarni yuboradi

19 Keyin Egamiz Xudo buyurganiday biz Sinay togʻidan ketdik. Oʻzlaringiz koʻrgan keng va vahimali sahro orqali Amor xalqining qirlariga boradigan yoʻldan yurib, Kadesh–Barnaga bordik. 20 Shundan keyin men sizlarga aytdim: “Mana, Egamiz Xudo bizga berayotgan Amor xalqining qirlariga yetib keldik. 21 Qaranglar, mana shu yerlarning hammasini Egangiz Xudo sizlarga berdi. Qani, endi boringlar, ota–bobolaringizning Xudosi — Egangizning vaʼdasiga muvofiq oʻsha yerni qoʻlga kiritinglar. Qoʻrqmanglar, vahimaga tushmanglar.”

22 Sizlar hammangiz oldimga kelib aytdingizlar: “Bormasimizdan oldin odamlar yuboraylik. Ular oʻsha yurtni tekshirsin. Biz boradigan yoʻl va bosib oladigan shaharlar haqida xabar olib kelishsin.”

23 Rejangiz menga maʼqul boʻldi. Orangizdan oʻn ikki kishini, har bir qabiladan bittadan odamni tanlab oldim. 24 Ular qirlarga chiqdilar, Eshkoʻl ^{▼▼ Eshkoʻl — ibroniychadagi maʼnosi bir bosh uzum.} vodiysigacha yetib borib, oʻsha yurtni tekshirdilar. 25 U yurtning mevalaridan bizga olib keldilar. “Egamiz Xudo bizga bergan yurt yaxshi ekan”, deb aytdilar.

26 Lekin sizlar bu yurtga borishdan bosh tortdingizlar, Egangiz Xudoning amriga qarshi chiqdingizlar. 27 Chodirlaringizda mingʻirlab shunday dedingiz: “Egamiz bizni yomon koʻradi. U bizni Amor xalqining qoʻliga berib, oʻldirish uchun Misrdan olib chiqdi. 28 Qayerga ketyapmiz oʻzi?! Birodarlarimiz yuragimizni yorib boʻldi–ku! U yerdagi odamlar bizdan kuchliroq, boʻylari ham balandroq ekanini aytishdi. Ularning ulkan shaharlari osmonoʻpar devorlar bilan oʻralgan ekan! U yerda hatto Onoq avlodini ^{▼▼ Onoq avlodi — Isroil xalqidan avval Kanʼonda yashagan, gavdasi ulkan, kuchli jangchilari bilan mashhur boʻlgan xalq (2:10-11, 20-21, 9:1-2 va Sahroda 13:33-34 ga qarang)} ham koʻrishgan ekan.”

29 Shunda men sizlarga dedim: “Vahimaga tushmanglar, ulardan qoʻrqmanglar. 30 Egangiz Xudoning Oʻzi oldingizda yuradi. Koʻzingiz oldida Misrda jang qilganday, sizlar uchun jang qiladi. 31 Egangiz Xudo sizlarga sahroda gʻamxoʻrlik qilganini oʻzingiz koʻrdingiz. U sizlarni shu yergacha, xuddi ota oʻgʻlini opichlaganday, butun yoʻl boʻyi koʻtarib keldi. 32 Shunda ham sizlar Egangiz Xudoga ishonmayapsiz. 33 U esa qarorgoh qurishingiz uchun joy qidirib, oldingizda yurardi. Yuradigan yoʻlingizni koʻrsatib, kechasi ustun shaklidagi alanga ichida, kunduzi esa ustun shaklidagi bulut ichida borardi ^{▼▼ …kechasi ustun shaklidagi alanga ichida, kunduzi esa ustun shaklidagi bulut ichida borardi — Chiqish 40:34-38, Sahroda 9:15-23 ga qarang.}.”

Egamiz Isroil xalqini jazolaydi

34 Egamiz noliganingizni eshitib, gʻazablandi. U ont ichib dedi: 35 “Men ota–bobolaringizga vaʼda qilgan hosildor yurtga bu qabih naslning birontasi ham kirmaydi. 36 Oʻsha yurtni faqat Yafunax oʻgʻli Xolib koʻradi. U Menga sodiq qoldi. Shuning uchun qadami yetgan yerni unga va uning avlodiga beraman.” 37 Sizlarni deb Egamiz mendan gʻazablanib ^{▼▼ Sizlarni deb Egamiz mendan gʻazablanib… — Sahroda 20:2-13, 27:12-14 ga qarang.} aytdi: “Sen ham u yerga kirmaysan. 38 U yurtga yordamching Nun oʻgʻli Yoshua kiradi. Unga dalda ber. Yurtni xalqqa mulk qilib olib beradigan oʻshadir. 39 Oʻshanda sizlar, bolalarimiz dushmanlarga oʻlja boʻladi, deb aytgan edingizlar. Bolalaringiz hanuz yaxshi bilan yomonning farqiga bormaydi, ammo yurtga kiradigan oʻshalardir. Men u yurtni bolalaringizga beraman. Ha, ular oʻsha yurtni egallab oladilar. 40 Sizlar esa sahroga qaytinglar! Qizil dengizga ^{▼▼ Qizil dengiz — ibroniycha matnda Yom–Suf, maʼnosi Qamish dengizi. Bu oyatdagi mana shu nom hozirgi Aqaba qoʻltigʻiga (yaʼni Qizil dengizning shimoli–sharqidagi qoʻltigʻiga) ishora qiladi.} boradigan yoʻldan ketinglar.”

41 Egamizning bu gaplaridan keyin, sizlar menga shunday dedingizlar: “Egamizga qarshi gunoh qildik. Endi borib, Egamiz Xudo bizga amr qilganidek, jang qilamiz.” Sizlar, oʻsha qirlarni qoʻlga kiritish oson boʻladi, deb oʻylab, jang qurollaringizni oldingiz.

42 Lekin Egamiz menga shunday dedi: “Ularga ayt, borishmasin. Jang qilib yurishmasin. Axir, Men ular bilan boʻlmayman. Aks holda, dushmanlari ularni magʻlub qiladi.” 43 Sizlarga shunday desam ham, menga quloq solmadingizlar. Egamizning amriga qarshi chiqib, oʻzboshimchalik bilan qirlarga chiqdingizlar. 44 Oʻsha qirlarda yashaydigan Amor xalqi qarshilik koʻrsatib, sizlarni arilar kabi, quvdilar. Sizlarni Seirda ^{▼▼ Seir — Edom yurtiga qarashli boʻlgan togʻli yerlar.} tor–mor qildilar. Xoʻrmaxgacha taʼqib qilib, qirib tashladilar. 45 Omon qolganingiz qaytib kelib, Egamizga faryod qildingizlar. Lekin Egamiz na nolangizga quloq soldi, na sizlarga eʼtibor berdi.

46 Shunday qilib, Kadesh–Barnada ancha turdingiz, birmuncha vaqt u yerda qolib ketdingiz.